Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69

संप्राप्य पुण्यसंभारैः प्राज्ञो वाराणसीं पुरीम् । न त्यजेत्सर्वभावेन महालाभैरपीरितः

saṃprāpya puṇyasaṃbhāraiḥ prājño vārāṇasīṃ purīm | na tyajetsarvabhāvena mahālābhairapīritaḥ

Wer durch angesammelte Vorräte an Verdienst die Stadt Vārāṇasī erreicht, der Weise soll sie niemals mit ganzem Herzen verlassen und sich nicht einmal durch große weltliche Gewinne fortlocken lassen.

संप्राप्यhaving attained
संप्राप्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘having attained’; उपसर्ग: सम्-, प्र-
पुण्यसंभारैःby stores of merit
पुण्यसंभारैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootपुण्य + संभार (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे ‘pious accumulations’
प्राज्ञःa wise person
प्राज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाराणसीम्Vārāṇasī
वाराणसीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वाराणसीम् इति विशेष्यस्य विशेषण-सम्बन्धः (apposition)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
त्यजेत्should abandon
त्यजेत्:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वभावेनentirely, with all one’s heart
सर्वभावेन:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्व + भाव (प्रातिपदिक; समास)
Formअव्ययीभाव-समास; तृतीया-प्रयोगार्थे अव्ययवत् (adverbial: ‘with all one’s being/entirely’)
महालाभैःby great gains
महालाभैः:
Karana (Cause/Means/करण)
TypeNoun
Rootमहा + लाभ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (‘great gains’)
अपिeven
अपि:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवाद-अव्यय (particle: ‘even/also’)
ईरितःpraised, urged (by)
ईरितः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootईरित (कृदन्त; √ईर्/ईरय् धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘praised/urged’

Skanda

Tirtha: Vārāṇasī (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Muni (unnamed sage)

Scene: A didactic moment: the teaching that reaching Kāśī is due to amassed merit and that the wise do not abandon her even for great gains.

V
Vārāṇasī

FAQs

Kāśī is attained by great merit and should be valued above material advantage; spiritual opportunity outweighs worldly profit.

Vārāṇasī (Kāśī), praised as a uniquely meritorious city to reach and remain in.

No specific ritual is stated; the instruction is an ethical-spiritual resolve: do not forsake Kāśī even for major gains.