Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39

तत्रैव च महालक्ष्म्यास्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । स्वयं यत्र महालक्ष्मीः स्नाता त्रैलोक्यहर्षदा

tatraiva ca mahālakṣmyāstīrthaṃ trailokyaviśrutam | svayaṃ yatra mahālakṣmīḥ snātā trailokyaharṣadā

Ebendort ist die Tīrtha der Mahālakṣmī, in den drei Welten berühmt, wo Mahālakṣmī selbst einst badete und den drei Welten Freude schenkte.

तत्रैवright there itself
तत्रैव:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र + एव (अव्यय + अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्ययम् + निपातः (एव)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
महालक्ष्म्याःof Mahālakṣmī
महालक्ष्म्याः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहालक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
तीर्थम्a sacred ford (tīrtha)
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (वाक्ये विषयः)
त्रैलोक्यविश्रुतम्renowned in the three worlds
त्रैलोक्यविश्रुतम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य-विश्रुत (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थम्); तत्पुरुषः (त्रैलोक्ये विश्रुतम्)
स्वयम्herself
स्वयम्:
Karta-emphasis (कर्ता-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; आत्मनः/स्वतः अर्थे (by herself)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-स्थानवाचक-अव्ययम् (relative adverb: where)
महालक्ष्मीःMahālakṣmī
महालक्ष्मीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहालक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
स्नाताbathed
स्नाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (having bathed)
त्रैलोक्यहर्षदाgiver of joy to the three worlds
त्रैलोक्यहर्षदा:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य-हर्ष-दा (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थ/महालक्ष्मी-सम्बद्धम्); तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य हर्षं ददाति)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda instructing Agastya)

Tirtha: Mahālakṣmī-tīrtha

Type: kund

Listener: Assembled sages

Scene: Mahālakṣmī, radiant and lotus-bearing, is depicted bathing at a Kāśī tīrtha; the waters glow, and beings of the three worlds rejoice.

M
Mahālakṣmī
M
Mahālakṣmī-tīrtha
T
Trailokya (three worlds)

FAQs

A tīrtha becomes supremely auspicious through divine association; devotion at such a place spreads well-being beyond the individual.

Mahālakṣmī-tīrtha, celebrated as famed across the three worlds.

The verse implies snāna at Mahālakṣmī-tīrtha, grounded in the precedent of the Goddess’s own bath.