Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 99

सिंहतुडादुदग्भागे कलिप्रिय विनायकः । कलहं कारयेन्नित्यमन्योन्यं तैर्थिकद्रुहाम्

siṃhatuḍādudagbhāge kalipriya vināyakaḥ | kalahaṃ kārayennityamanyonyaṃ tairthikadruhām

Nördlich von Siṃhatuḍa befindet sich Kali-priya Vināyaka, der fortwährend Zwietracht unter jenen Pilgern stiftet, die dem Tīrtha und seiner Heiligkeit feind sind.

सिंहतुडात्from Siṃhatuḍa (place-name)
सिंहतुडात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसिंह-तुड (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सिंहस्य तुडः/तुण्डः इति स्थाननाम)
उदग्भागेin the northern part
उदग्भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदक्-भाग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (उदक्/उत्तर-दिशि भागः)
कलिप्रियःfond of quarrel/strife (kali)
कलिप्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकलि-प्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कलिः यस्य प्रियः)
विनायकःVināyaka
विनायकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविनायक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कलहम्quarrel
कलहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकलह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
कारयेत्may cause; should make (them) do
कारयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कारय (णिच् causative)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
नित्यम्always
नित्यम्:
Modifier (Avyaya/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (अव्ययभावे)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
अन्योन्यम्mutually; against each other
अन्योन्यम्:
Modifier (Avyaya/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य (अव्ययभावे)
Formपरस्परार्थक-अव्यय (reciprocal adverb)
तैर्थिकद्रुहाम्of the pilgrim-haters / those who harm pilgrims
तैर्थिकद्रुहाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतैर्थिक-द्रुह् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (तैर्थिकानां द्रुहः = those who harm pilgrims)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kali-priya Vināyaka (north of Siṃhatuḍa)

Type: kshetra

Scene: Kali-priya Vināyaka as a stern guardian near a shrine; two hostile pilgrims arguing while sincere pilgrims pass quietly; the deity’s gaze symbolizes moral enforcement.

S
Siṃhatuḍa
K
Kali-priya Vināyaka
T
Tīrthikas (pilgrim community)

FAQs

Adharma in a holy place—envy and hostility toward pilgrims and tīrthas—breeds discord; the kṣetra’s guardians enforce moral order.

A Kāśī locale identified via Siṃhatuḍa and the northern quarter, mapped through a Vināyaka station.

None; the verse warns against hostile conduct in pilgrimage contexts.