Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 90

कौबेर्यामेकदशनात्सिंहतुंडो विनायकः । उपसर्गगजान्हंति वाराणसि निवासिनाम्

kauberyāmekadaśanātsiṃhatuṃḍo vināyakaḥ | upasargagajānhaṃti vārāṇasi nivāsinām

Im nördlichen Bezirk Kuberas, von Ekadaśana her, weilt der Vināyaka Siṃhatuṇḍa. Er vernichtet die „Elefanten“ des Unheils—gewaltige, niederdrückende Drangsale—für die Bewohner von Vārāṇasī.

kauberyāmin the Kauberī (Kubera's) direction
kauberyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkauberī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; दिशिवाचक (कुबेर-दिक् = उत्तर)
ekadaśanātfrom Ekadaśana (one-tusked)
ekadaśanāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rooteka + daśana (प्रातिपदिक; एकदशन)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; कर्मधारय (एकं दशनं यस्य)
siṃhatuṃḍaḥSiṃhatuṇḍa
siṃhatuṃḍaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsiṃha (प्रातिपदिक) + tuṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (सिंह-तुण्डः)
vināyakaḥVināyaka
vināyakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvināyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
upasarga-gajānelephants in the form of afflictions/obstacles
upasarga-gajān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootupasarga (प्रातिपदिक) + gaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/object), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषभावः (उपसर्गरूपाः गजाः)
hantidestroys; strikes down
hanti:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथम-पुरुष, एकवचन
vārāṇasiin Vārāṇasī
vārāṇasi:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvārāṇasī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण) अपेक्षिता; पाठे अव्ययवत्/स्थाननामरूपेण प्रयोगः (locative sense)
nivāsināmof the residents
nivāsinām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnivāsin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

Skanda

Tirtha: Siṃhatuṇḍa Vināyaka (north/Kubera quarter), near Ekadaśana (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience within Kāśī-māhātmya frame

Scene: A formidable Vināyaka with ‘lion-like trunk’ (Siṃhatuṇḍa) stands in the northern quarter, trampling or subduing elephant-shaped calamities; Kāśī residents gather seeking protection, with city temples in the background.

S
Siṃhatuṇḍa Vināyaka
E
Ekadaśana
V
Vārāṇasī
K
Kubera (directional reference)

FAQs

Gaṇeśa’s grace is portrayed as powerful enough to crush even the largest troubles—symbolized as ‘elephants’ of calamity.

A northern (Kaubera) Vināyaka station associated with Ekadaśana and the form Siṃhatuṇḍa, within Vārāṇasī’s sacred map.

No explicit procedure is given; the verse emphasizes the protective fruit for Vārāṇasī’s inhabitants through this Vināyaka’s presence.