Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 87

याम्यां प्रणवविघ्नेशाद्गणेशो मोदकप्रियः । पूज्यः पिशंगिला तीर्थे देवनद्यास्तटे शुभे

yāmyāṃ praṇavavighneśādgaṇeśo modakapriyaḥ | pūjyaḥ piśaṃgilā tīrthe devanadyāstaṭe śubhe

Im Süden, von Praṇava-Vighneśa aus, ist Gaṇeśa, der die Modakas liebt. Er ist zu verehren am Piśaṃgilā-Tīrtha, am glückverheißenden Ufer des Devī-Flusses.

yāmyāmin the southern direction
yāmyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootyāmya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; दिशिवाचक
praṇava-vighneśātfrom (the form called) Praṇava-Vighneśa
praṇava-vighneśāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootpraṇava (प्रातिपदिक) + vighneśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (प्रणवस्य विघ्नेशः)
gaṇeśaḥGaṇeśa
gaṇeśaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
modaka-priyaḥfond of modakas
modaka-priyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmodaka (प्रातिपदिक) + priya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (मोदकः प्रियः यस्य)
pūjyaḥto be worshipped
pūjyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūj (धातु) → pūjya (कृदन्त)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
piśaṃgilā(at) Piśaṃgilā (a tīrtha)
piśaṃgilā:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpiśaṃgilā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण) अपेक्षिता; पाठे प्रथमा-एकवचनरूपम् (तीर्थ-नाम); अर्थतः 'पिशंगिला-तीर्थे' इति स्थाननिर्देश
tīrtheat the sacred ford/place
tīrthe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
devanadyāḥof the divine river
devanadyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdevanadī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/genitive), एकवचन
taṭeon the bank
taṭe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottaṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
śubheauspicious
śubhe:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; 'taṭe' इति विशेषण

Skanda

Tirtha: Piśaṃgilā Tīrtha (Devī-nadī taṭa)

Type: ghat

Listener: Pilgrimage-inquirer interlocutor(s) within Kāśī-māhātmya frame

Scene: On a serene riverbank (Devī-nadī), a small shrine of Gaṇeśa ‘Modakapriya’ receives offerings; pilgrims approach from the southward path marked from Praṇava-Vighneśa; water, steps, and lamps frame the scene.

G
Gaṇeśa
P
Praṇava-Vighneśa
P
Piśaṃgilā Tīrtha
D
Devī-nadī
K
Kāśī

FAQs

Sacred geography and devotion unite: worship of Gaṇeśa at a specified tīrtha is upheld as a potent, place-rooted practice.

Piśaṃgilā Tīrtha, located on the auspicious bank of the Devī-nadī within Kāśī’s landscape.

Pūjā is prescribed at Piśaṃgilā Tīrtha; ‘modaka’ is implied as a favored offering since the deity is ‘modakapriyaḥ’.