Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

प्राच्या देहलिविघ्नेशात्कूश्मांडाख्यो विनायकः । पूजनीयः सदा भक्तेर्महोत्पात प्रशांतये

prācyā dehalivighneśātkūśmāṃḍākhyo vināyakaḥ | pūjanīyaḥ sadā bhaktermahotpāta praśāṃtaye

Östlich von Dehalī-Vighneśa steht der Vināyaka namens Kūśmāṇḍa. Ein Bhakta soll ihn stets verehren, um große Unheile und unheilvolle Erschütterungen zu besänftigen.

prācyāḥfrom the eastern (direction)
prācyāḥ:
Apadana (Ablative source/अपादान)
TypeAdjective
Rootprācī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; दिशावाचक-विशेषणम् (from the eastern)
dehali-vighneśātfrom Dehalī-Vighneśa
dehali-vighneśāt:
Apadana (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootdehalī + vighneśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुषः (देहल्याः/देहल्यां स्थितः विघ्नेशः)
kūśmāṃḍākhyaḥnamed Kūśmāṇḍa
kūśmāṃḍākhyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkūśmāṃḍa + ākhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (कूश्माण्ड इति आख्या यस्य/कूश्माण्ड-नामकः)
vināyakaḥVināyaka (Gaṇeśa)
vināyakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvināyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
pūjanīyaḥto be worshipped
pūjanīyaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūjanīya (पूज्-धातु, अनीयर्/नीय-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नीय-प्रत्ययान्तः (to be worshipped)
sadāalways
sadā:
Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (always)
bhakteḥof devotion
bhakteḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
mahotpāta-praśāṃtayefor the pacification of great calamities
mahotpāta-praśāṃtaye:
Sampradana (Purpose/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootmahā + utpāta + praśānti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुषः (महोत्पातस्य प्रशान्तिः)

Skanda

Tirtha: Kūśmāṇḍa-Vināyaka

Type: temple

Scene: A shrine of Kūśmāṇḍa-Vināyaka to the east of Dehalī-Vighneśa; devotees offer durvā and lamps, seeking pacification of ominous upheavals; the atmosphere is protective and calming.

D
Dehalī-Vighneśa
K
Kūśmāṇḍa Vināyaka
K
Kāśī
V
Vināyaka

FAQs

Devotional worship of Vināyaka in Kāśī is presented as a dharmic remedy that calms fear, portents, and major misfortunes.

The eastern sector of Kāśī’s protective circuit, specifically the locus of Kūśmāṇḍa Vināyaka near Dehalī-Vighneśa.

Regular pūjā (worship) of Kūśmāṇḍa Vināyaka for mahotpāta-praśamana (appeasement of great calamities).