Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77

Devanagari script

तस्य वाक्यं त्वया राजन्कर्तव्यमविचारितम् । ततस्ते हृत्स्थितं सर्वं सेत्स्यत्येव महामते

Transliteration

tasya vākyaṃ tvayā rājankartavyamavicāritam | tataste hṛtsthitaṃ sarvaṃ setsyatyeva mahāmate

Translation

O König, du sollst sein Wort ohne Zögern ausführen. Dann wird gewiss alles, was in deinem Herzen ruht, in Erfüllung gehen, o Großgesinnter.

Word by Word

• तस्य: of him/that
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम् (Singular)

• वाक्यम्: statement, word, instruction
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

• कर्तव्यम्: to be done, should be done
• कर्तव्यम्: Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय) → कर्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc.), एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (predicative)

• अविचारितम्: without deliberation, unconsidered
• अविचारितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + चर् (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय) → विचारित; नञ्-पूर्वकः अविचारित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc.), एकवचनम्; कर्तव्यम् इत्यस्य विशेषणम्

• ततः: thereupon, therefore
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अव्यय-प्रकारः—सम्बन्ध/अनन्तरार्थक-अव्ययम् (thereupon/therefore)

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्गे, षष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः (Gen./Dat.), एकवचनम्; अत्र षष्ठी (your)

• हृत्स्थितम्: situated in the heart
• हृत्स्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हृत् (प्रातिपदिक) + स्थित (स्था-धातु, क्त-कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (हृदि स्थितम्)

• सर्वम्: all, entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (हृत्स्थितम्) इत्यस्य विशेषणम्

• सेत्स्यति: will succeed, will be accomplished
• सेत्स्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सिध्/सिध्य् (धातु) (सिध्यति)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• एव: indeed, certainly
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निश्चयार्थक-निपातः (emphatic particle)

• महामते: O great-minded one
• महामते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (महान् मतिः यस्य)

Speaker

Narrator (Skanda, in Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (frame); within episode: a king addressed by a dvija

Visual Art Cues

Scene: A brahmin preceptor instructs a king with calm authority; the king listens with folded hands, resolve forming in his heart; the setting hints at Kāśī’s sanctity (ghāṭa silhouettes, temple spires).

Characters & Entities

• Rājan (the King)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma succeeds when one follows righteous counsel with firm resolve rather than hesitation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader setting is Kāśī (Vārāṇasī), though this verse focuses on ethical instruction rather than a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the instruction emphasizes decisive adherence to dharmic guidance.