Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

इति दृष्टार्थकथनै राज्ञीमान्योभवद्द्विजः । वर्णयंति च ता राज्ञः परोक्षेपि गुणान्बहून्

iti dṛṣṭārthakathanai rājñīmānyobhavaddvijaḥ | varṇayaṃti ca tā rājñaḥ parokṣepi guṇānbahūn

Durch solche Rede von offenkundigen Tatsachen wurde der Brahmane von der Königin geehrt; und jene Frauen priesen, selbst wenn der König abwesend war, viele seiner Tugenden.

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक
दृष्टार्थकथनैःby statements of witnessed facts
दृष्टार्थकथनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदृष्ट (कृदन्त; √दृश्) + अर्थ (प्रातिपदिक) + कथन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (दृष्टः अर्थः यस्य कथनम्)
राज्ञीम्the queen
राज्ञीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
मान्यःhonoring/respectful
मान्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमान्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
द्विजःthe brahmin
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वर्णयन्तिthey describe
वर्णयन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्णय् (धातु) [णिच् causative from √वर्ण्]
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
परोक्षेin (his) absence/when unseen
परोक्षे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपरोक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि (also/even)
गुणान्qualities/virtues
गुणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
बहून्many
बहून्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘गुणान्’ इत्यस्य विशेषणम्

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Sages / internal court audience

Scene: The brāhmaṇa is respectfully received by the queen; court women, even in the king’s absence, recount his virtues—an image of ethical court culture; gestures of añjali, respectful seating, and calm faces dominate.

Q
Queen (rājñī)
K
King (rājā)
K
Kāśī (context)

FAQs

Skillful speech can manufacture honor and consensus; purāṇic dharma urges discrimination (viveka) before granting trust.

The passage belongs to Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī setting; the verse itself is narrative and does not name a specific tīrtha.

None.