Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 41

वरं विघ्नसहस्राणि सोढव्यानि पदेपदे । काश्यां नान्यत्र निर्विघ्नं वांछेद्राज्यमपि क्वचित्

varaṃ vighnasahasrāṇi soḍhavyāni padepade | kāśyāṃ nānyatra nirvighnaṃ vāṃchedrājyamapi kvacit

Besser ist es, in Kāśī auf Schritt und Tritt tausend Hindernisse zu ertragen, als anderswo auch nur ein störungsfreies Königtum zu begehren.

वरम्better (that)
वरम्:
Sambandha/Emphasis (Preference)
TypeIndeclinable
Rootवरम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगे निपातवत् (better/rather)
विघ्नसहस्राणिthousands of obstacles
विघ्नसहस्राणि:
Karma (Object of ‘to be endured’/कर्म)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (विघ्नानां सहस्राणि)
सोढव्यानिto be endured
सोढव्यानि:
Kriya (Obligation/विधि)
TypeVerb
Rootसह् (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्; Gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘to be endured’
पदेat (each) step
पदे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पदेstep by step
पदे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (पदेपदे)
काश्याम्in Kashi
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरणार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (elsewhere)
निर्विघ्नम्free of obstacles
निर्विघ्नम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग) + विघ्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (राज्यम् इति)
वाञ्छेत्should desire
वाञ्छेत्:
Kriya (Injunction/विधि)
TypeVerb
Rootवाञ्छ् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even)
क्वचित्ever/at any time
क्वचित्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (ever/anywhere/at any time)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context typically Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A devotee in Kāśī faces a gauntlet of obstacles—narrow lanes, rain, crowds, mendicants—yet walks firmly toward a Śiva shrine; in a contrasting vignette, a distant palace symbolizes the ‘trouble-free kingdom’ rejected.

K
Kāśī

FAQs

Spiritual gain outweighs worldly ease; hardship in a liberating kṣetra is superior to comfort without sanctity.

Kāśī, upheld as the supreme kṣetra where even difficulties become spiritually fruitful.

No explicit ritual; it recommends choosing the sacred place (kṣetra) even if life there involves trials.