Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 5›Shloka 11
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11

Devanagari script

निकुंभेश्वरमालोक्य निकुंभगणपूजितम् । पूजयित्वा व्रजन्ग्रामं कार्यसिद्धिमवाप्नुयात् । कुबेरेश समीपेतु शिवलोके महीयते

Transliteration

nikuṃbheśvaramālokya nikuṃbhagaṇapūjitam | pūjayitvā vrajangrāmaṃ kāryasiddhimavāpnuyāt | kubereśa samīpetu śivaloke mahīyate

Translation

Wer Nikuṃbheśvara erblickt, den die Gaṇas Nikuṃbhas verehren, und ihm Verehrung darbringt, erlangt bei der Rückkehr in sein Dorf Gelingen in seinen Vorhaben. Und nahe bei Kubereśa wird er in Śivas Welt geehrt.

Word by Word
निकुम्भेश्वरम्Nikuṃbheśvara
निकुम्भेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिकुम्भ-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Object), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (निकुम्भस्य ईश्वरः)
आलोक्यhaving seen
आलोक्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-लोक् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘आलोक्य’ = having seen
निकुम्भगणपूजितम्worshipped by Nikuṃbha’s gaṇas
निकुम्भगणपूजितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनिकुम्भ-गण-पूजित (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Object), एकवचन; ‘निकुम्भगणैः पूजितम्’ इति तृतीया-तत्पुरुषार्थकः; ‘निकुम्भेश्वरम्’ इति विशेषण
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having worshipped’
व्रजन्going
व्रजन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषण (नरः/सः)
ग्रामम्to the village
ग्रामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Object), एकवचन; गत्यर्थे कर्म (destination)
कार्यसिद्धिम्success in one’s task
कार्यसिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य-सिद्धि (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Object), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कार्यस्य सिद्धिः)
अवाप्नुयात्should obtain
अवाप्नुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कुबेरेशO Kubereśa / Kubera’s lord
कुबेरेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुबेर-ईश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (सम्बोधन-प्राय/ Vocative-like form in text), एकवचन; पाठे ‘कुबेरेश’ इति प्रथमा/सम्बोधनरूपम्
समीपेnear
समीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Avyaya (Discourse particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
शिवलोकेin Śiva’s world
शिवलोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव-लोक (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य लोकः)
महीयतेis honored
महीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमह् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग (is honored/glorified)
Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nikuṃbheśvara (and proximity merit near Kubereśa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim beholds Nikuṃbheśvara, worshipped by attendant gaṇas; later, returning to the village, the pilgrim’s endeavors succeed; a final vision shows honor in Śivaloka near Kubereśa.

Characters & Entities
N
Nikuṃbheśvara
N
Nikuṃbha-gaṇas
K
Kubera/Kubereśa
Ś
Śivaloka
K
Kāśī (implied)

FAQs

Darśana and pūjā of Śiva in Kāśī transform worldly duties into dharmic success and uplift the soul toward Śivaloka.

Nikuṃbheśvara-liṅga, with an additional reference to the sacred vicinity of Kubereśa in Kāśī.

Ālokana (darśana) and pūjā of Nikuṃbheśvara; the promised fruit is kāryasiddhi and honor in Śivaloka.

←Previous Verse
Next Verse→