Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 99

अज्ञानध्वांतपटलीं हरतस्तौ समर्चितौ । तद्दक्षिणेध्वकेशश्च दृष्टो मोहविनाशनः

ajñānadhvāṃtapaṭalīṃ haratastau samarcitau | taddakṣiṇedhvakeśaśca dṛṣṭo mohavināśanaḥ

Diese beiden werden ordnungsgemäß verehrt, denn sie vertreiben die dichte Finsternis der Unwissenheit. Südlich davon ist Dhvakeśa; schon sein Anblick vernichtet die Verblendung.

ajñānaignorance
ajñāna:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roota-jñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे; समासपूर्वपद (in compound)
dhvāṃtadarkness
dhvāṃta:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdhvāṃta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे; समासपूर्वपद (in compound)
paṭalīmmass/veil (of darkness)
paṭalīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpaṭalī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
harataḥ(they) remove
harataḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Roothṛ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमा (3rd person/प्रथमपुरुष), द्विवचनम्
tauthose two
tau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचनम्
samarcitauwell-worshipped
samarcitau:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-arc (धातु) + ta (क्त)
Formकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), द्विवचनम्; विशेषणम् (tau)
tatof that
tat:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचनम्; (tasya)
dakṣiṇeto the south
dakṣiṇe:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; स्थानवाचक (to the south)
dhvakeśaḥDhvakeśa
dhvakeśaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdhvaka (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः; पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; नाम
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात
dṛṣṭaḥis seen/was seen
dṛṣṭaḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + ta (क्त)
Formकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगार्थः ‘is seen/was seen’ (finite sense)
mohadelusion
moha:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmoha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे; समासपूर्वपद (in compound)
vināśanaḥdestroyer
vināśanaḥ:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-nāśana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेषणम् (dhvakeśaḥ)

Skanda

Tirtha: Saṃvarteśa and Śveteśa; Dhvakeśa (south)

Type: kshetra

Scene: Two adjacent liṅga shrines glow in lamplight as a veil of darkness lifts symbolically; a third shrine to the south (Dhvakeśa) is approached by a pilgrim whose face shifts from confusion to calm insight.

D
Dhvakeśa
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Śiva’s tīrthas in Kāśī are praised not only for worldly merit but for inner transformation—removing ignorance and delusion.

Dhvakeśa liṅga, described as a destroyer of delusion by mere darśana.

Worship (samarcana) and darśana are implied as the means by which ignorance and delusion are dispelled.