Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

सर्वतीर्थावगाहाच्च यावज्जन्म यदर्ज्यते । तदानंदवने प्राप्यं मणिकर्ण्येकमज्जनात्

sarvatīrthāvagāhācca yāvajjanma yadarjyate | tadānaṃdavane prāpyaṃ maṇikarṇyekamajjanāt

Das Verdienst, das man in einem ganzen Leben durch das Bad in allen Tīrthas erlangt, wird in Ānandavana (Kāśī) durch ein einziges Untertauchen in Maṇikarṇikā gewonnen.

सर्वतीर्थावगाहात्from bathing in all sacred fords
सर्वतीर्थावगाहात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसर्व-तीर्थ-अवगाह (प्रातिपदिक; अवगाह < अव√गाह् (धातु))
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां तीर्थानाम् अवगाहः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
यावत्-जन्मfor as long as one lives
यावत्-जन्म:
Adhikarana (Temporal locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयावत्-जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial: ‘as long as life’)
यत्whatever (that which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अर्ज्यतेis obtained/earned
अर्ज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ज् (धातु)
Formलट् (Present), कर्मणि प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तद्-शब्दः (correlative)
आनन्दवनेin Ānandavana
आनन्दवने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआनन्द-वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (आनन्दस्य वनम्)
प्राप्यम्is attainable
प्राप्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्राप्य (कृदन्त; √आप् (धातु) + प्र)
Formभाव्य/योग्यतार्थक कृदन्त (gerundive/तव्यत्-प्रत्ययार्थ), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषणम्
मणिकर्ण्येकमज्जनात्from a single dip at Maṇikarṇī
मणिकर्ण्येकमज्जनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमणिकर्णी-एक-मज्जन (प्रातिपदिक; मज्जन < √मज्ज् (धातु))
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मणिकर्ण्यां एकं मज्जनम्)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narration to Agastya)

Tirtha: Maṇikarṇikā (Ānandavana, Kāśī)

Type: ghat

Listener: Ṛṣis/saints (typical Purāṇic audience)

Scene: Dawn on the Gaṅgā at Maṇikarṇikā: pilgrims descend stone steps, a single devotee immerses while temple spires and cremation fires glow in the background, suggesting Kāśī’s union of tīrtha and mokṣa.

Ā
Ānandavana
M
Maṇikarṇikā
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Kāśī’s Maṇikarṇikā is praised as supremely efficacious—one sincere act there equals vast pilgrimage-merit.

Maṇikarṇikā in Ānandavana (Kāśī/Vārāṇasī).

Snāna (a single ritual immersion) in Maṇikarṇikā.