Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37

अमृतेश्वर संस्पर्शान्मृता जीवंति तत्क्षणात् । अमृतत्वं भजंतेऽत्र जीवंतः स्पर्शमात्रतः

amṛteśvara saṃsparśānmṛtā jīvaṃti tatkṣaṇāt | amṛtatvaṃ bhajaṃte'tra jīvaṃtaḥ sparśamātrataḥ

Durch die Berührung Amṛteśvaras leben die Toten im selben Augenblick wieder auf. Und die Lebenden nehmen hier schon durch bloßen Kontakt an der Unsterblichkeit teil.

अमृतेश्वर(from) Amṛteśvara (name of Śiva/liṅga)
अमृतेश्वर:
Source (Apadana/अपादान)
TypeNoun
Rootअमृत + ईश्वर (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-प्रातिपदिक; पञ्चमी-एकवचनार्थे (अमृतेश्वरात्) सह प्रयोगः; संबोधन/नामरूपेण
संस्पर्शात्from contact/touch
संस्पर्शात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसंस्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
मृताःthe dead (persons)
मृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; मृ धातु + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle) प्रयुक्तः संज्ञारूपेण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
जीवन्तिlive, come to life
जीवन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
तत्क्षणात्immediately, at that very moment
तत्क्षणात्:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत् + क्षण (प्रातिपदिक-द्वय)
Formअव्ययीभावसमासः; पञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (Ablatival adverb)
अमृतत्वम्immortality
अमृतत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअमृत + त्व (प्रातिपदिक + तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
भजन्तेattain, partake of
भजन्ते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
अत्रhere
अत्र:
Desha-adhikarana (Place/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb)
जीवन्तःthe living (ones)
जीवन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजीव् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), शतृ-प्रत्यय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्पर्शमात्रतःmerely by touch alone
स्पर्शमात्रतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootस्पर्श + मात्र + तस् (प्रातिपदिक + तद्धित-अव्यय)
Formतसिल्/तस्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); तत्पुरुषः (स्पर्शस्य मात्रम्)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda to Agastya)

Tirtha: Amṛteśvara

Type: temple

Scene: At an Amṛteśvara shrine, a devotee touches the liṅga; a pale, lifeless figure behind is shown rising with returning breath, while nectar-like light flows from the liṅga, transforming the scene into luminous serenity.

A
Amṛteśvara
Ś
Śiva
K
Kāśī

FAQs

Śiva’s presence in Kāśī is portrayed as life-restoring and death-transcending—pointing to liberation beyond mortality.

The Amṛteśvara shrine in Kāśī.

Sparśa—reverential contact/touch associated with Amṛteśvara, implying darśana and devotional approach.