Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 33

पुरा विष्णौ तपत्यत्र तल्लिंगं स्वयमेव हि । तत्राविरासीत्तेजस्वि तेन क्षेत्रमिदं शुभम्

purā viṣṇau tapatyatra talliṃgaṃ svayameva hi | tatrāvirāsīttejasvi tena kṣetramidaṃ śubham

Einst, als Viṣṇu hier Askese übte, offenbarte sich jener Liṅga von selbst. Strahlend an Glanz erschien er dort; darum ist dieses heilige Gebiet glückverheißend.

पुराformerly
पुरा:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly)
विष्णौwhen/while Viṣṇu (was present)
विष्णौ:
Adhikarana (Location/Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘विष्णौ (स्थिते)’ इत्यर्थे
तपतिwas performing austerity
तपति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्by itself
स्वयम्:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (reflexive adverb)
एवindeed, just
एव:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
हिindeed
हि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
आविरासीत्appeared, became manifest
आविरासीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआविर् + अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/imperf.), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तेजस्विradiant
तेजस्वि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतेजस्विन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गस्य)
तेनtherefore/by that
तेन:
Karana/Hetu (Cause/Instrument/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन
क्षेत्रम्the sacred place, field
क्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (क्षेत्रम्)
शुभम्auspicious
शुभम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (क्षेत्रम्)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda to Agastya)

Tirtha: Jyotīrūpeśvara (svayaṁbhū) at Cakrapuṣkariṇī area

Type: kshetra

Scene: Viṣṇu seated in austerity near a sacred tank, surrounded by quiet radiance; from the earth/light a liṅga self-manifests, blazing with tejas; sages and devas witness the auspicious emergence.

V
Viṣṇu
Ś
Śiva (Liṅga)
K
Kāśī (kṣetra)

FAQs

Tapas and divine presence sanctify place; Kāśī’s holiness is rooted in self-manifest revelation.

The Kāśī kṣetra where the Liṅga self-manifested during Viṣṇu’s austerities (Jyotīrūpeśvara context).

No direct prescription; it provides an origin-māhātmya establishing the shrine’s sanctity.