Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89

Devanagari script

येनास्येन पवित्रेण भवता निंदितः शिवः । चूर्णयामि तदास्यं ते चपेटाभिः समंततः

Transliteration

yenāsyena pavitreṇa bhavatā niṃditaḥ śivaḥ | cūrṇayāmi tadāsyaṃ te capeṭābhiḥ samaṃtataḥ

Translation

Mit diesem Mund, der zur Reinheit bestimmt war und mit dem du Shiva geschmäht hast, werde ich eben diesen Mund mit Schlägen von allen Seiten zerschmettern.

Word by Word

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• आस्येन: with (your) mouth
• आस्येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: आस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• पवित्रेण: pure
• पवित्रेण: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आस्यस्य)

• भवता: by you (sir)
• भवता: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/आदरार्थ)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• निन्दितः: reviled
• निन्दितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निन्द् (धातु) → निन्दित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कर्मणि क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शिवः)

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karma (Patient/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• चूर्णयामि: I will pulverize
• चूर्णयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चूर्णय् (धातु, णिच्)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आस्यं)

• आस्यम्: mouth
• आस्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ते: your
• ते: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• चपेटाभिः: with slaps
• चपेटाभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चपेटा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• समन्ततः: from all sides, all around
• समन्ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: समन्ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; परितः/सर्वतः अर्थे (adverb)

Speaker

Skanda (deduced narrator); direct speech: Vīrabhadra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Frame-audience of sages

Visual Art Cues

Scene: Vīrabhadra threatens to crush Dakṣa’s mouth—the very instrument of blasphemy—with slaps from all sides; Dakṣa appears terrified, ritual setting trembling.

Characters & Entities

• Śiva
• Dakṣa (addressed)
• Vīrabhadra (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Speech is sacred; using a ‘pavitra’ mouth for blasphemy is a grave offense, and Purāṇas warn of severe consequences for Śiva-nindā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī, as the Śaiva sacred sphere where reverence to Śiva is treated as paramount dharma.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a moral warning about right speech and reverence rather than a ritual instruction.