Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 76

ततः प्रहस्य गणपोऽब्रवीद्वै कुंठनायकम् । हे शार्ङ्गधन्वञ्जाने त्वां त्वं रणांगण पंडितः

tataḥ prahasya gaṇapo'bravīdvai kuṃṭhanāyakam | he śārṅgadhanvañjāne tvāṃ tvaṃ raṇāṃgaṇa paṃḍitaḥ

Da sprach, lachend, ein Anführer der Gaṇas zu dem stumpfen Befehlshaber: „O Śārṅgadhanvan, ich kenne dich – du bist wahrlich ein Meister des Schlachtfeldes.“

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: thereafter)
प्रहस्यhaving laughed
प्रहस्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-हस् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having laughed’
गणपःthe gaṇa-leader
गणपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगणप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपदम्
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
कुण्ठनायकम्Kūṇṭha-nāyaka (the leader named Kūṇṭha)
कुण्ठनायकम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootकुण्ठ (प्रातिपदिक) + नायक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-समास (कुण्ठः नायकः), पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बोधनस्य कर्म (addressed object)
हेO!
हे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootहे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
शार्ङ्गधन्वन्O bearer of the Śārṅga bow
शार्ङ्गधन्वन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशार्ङ्ग (प्रातिपदिक) + धन्वन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (शार्ङ्गस्य धन्वा यस्य), पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
जानेI know
जाने:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, आत्मनेपदम्
त्वाम्you
त्वाम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
रणाङ्गणO battlefield
रणाङ्गण:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + अङ्गण (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (रणस्य अङ्गणम्), नपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन (सम्बोधनार्थे)
पण्डितःa learned/expert one
पण्डितः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपण्डित (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय (predicate nominative)

Gaṇa leader (unnamed) within the narration

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Scene: A gaṇa-commander laughs mid-battle and addresses Śārṅgadhanvan with ironic respect, pointing toward the battlefield as if inviting a worthy duel.

G
Gaṇa
Ś
Śārṅgadhanvan (Viṣṇu)

FAQs

Even in conflict, recognition of prowess appears; Purāṇic battles often include pointed speech that exposes ego and tests resolve.

Kāśī is the overarching sacred setting of the Kāśīkhaṇḍa, but the verse itself is battle-dialogue.

None.