Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 12

पशुष्वपि च या तुष्टिर्मृगेष्वपि च या द्युतिः । तिर्यक्ष्वपि च या हृष्टिः काश्यां नान्यत्र सा स्फुटम्

paśuṣvapi ca yā tuṣṭirmṛgeṣvapi ca yā dyutiḥ | tiryakṣvapi ca yā hṛṣṭiḥ kāśyāṃ nānyatra sā sphuṭam

Die Zufriedenheit, die selbst unter dem Vieh zu finden ist, der Glanz, der selbst bei wilden Tieren erscheint, und die Freude, die selbst bei Wesen niedriger Geburt gegenwärtig ist—all dies findet sich klar in Kāśī und nirgends sonst.

पशुषुamong animals
पशुषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
and
:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
याwhich
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक-यत् (relative pronoun)
तुष्टिःcontentment
तुष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मृगेषुamong deer
मृगेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
and
:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
याwhich
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक-यत्
द्युतिःsplendour
द्युतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्युति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तिर्यक्षुamong creatures (non-human beings)
तिर्यक्षु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतिर्यञ्च् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
and
:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
याwhich
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक-यत्
हृष्टिःjoy
हृष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
not
:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb)
साthat
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशवाचक (demonstrative pronoun)
स्फुटम्clearly
स्फुटम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्फुटम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘स्पष्टतया’

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narrative typically Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Purāṇic audience (frame)

Scene: A panoramic Kāśī scene where cows rest peacefully, deer-like animals appear unafraid, birds glow in morning light, and people of all stations smile—suggesting an unseen aura of joy emanating from the kṣetra; Ganga and temple spires frame the harmony.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
A
animals (paśu/mṛga/tiryak)

FAQs

Kāśī’s sanctity is so pervasive that it uplifts all beings—humans and animals alike—signifying the extraordinary merit (puṇya) of the place.

Kāśī (Vārāṇasī) as a uniquely grace-filled sacred landscape.

None explicitly; the emphasis is on the inherent Mahātmya (intrinsic spiritual power) of Kāśī.