Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

मृकंडस्य मुनेस्तीर्थं तद्याम्यामतिनिर्मलम । तत्र स्नानेन मर्त्यानां नापायमरणं क्वचित्

mṛkaṃḍasya munestīrthaṃ tadyāmyāmatinirmalama | tatra snānena martyānāṃ nāpāyamaraṇaṃ kvacit

Südwärts liegt das überaus reine Tīrtha des Weisen Mṛkaṇḍa. Durch das Bad dort begegnen Sterbliche niemals einem Tod durch Unheil oder böses Omen.

मृकण्डस्यof Mṛkaṇḍa
मृकण्डस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमृकण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
मुनेःof the sage
मुनेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
तीर्थम्a sacred ford/place of pilgrimage
तीर्थम्:
Karma/Predicate nominal (Object or complement/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (demonstrative)
याम्यम्southern / belonging to Yama
याम्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयाम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
अतिनिर्मलम्very pure
अतिनिर्मलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + निर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; 'अति' उपपद-पूर्वक (very)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
स्नानेनby bathing
स्नानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental)
मर्त्यानाम्of mortals
मर्त्यानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अपायमरणम्death that is a calamity / untimely death
अपायमरणम्:
Karma/Predicate nominal (Object or complement/कर्म)
TypeNoun
Rootअपाय (प्रातिपदिक) + मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अपायस्य मरणम्)
क्वचित्ever / anywhere
क्वचित्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; काल/देशवाचक (indefinite adverb: at any time/anywhere)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Mṛkaṇḍu-tīrtha

Type: ghat

Scene: A serene southern Kāśī riverbank: a small tīrtha-spot marked by a simple shrine or liṅga, with a sage-associated emblem; pilgrims bathe with folded hands as the Gaṅgā glows at dawn.

M
Mṛkaṇḍa
K
Kāśī (implied)

FAQs

Kāśī’s tīrthas protect devotees: sincere bathing at a praised ford is said to avert inauspicious, calamity-filled death.

Mṛkaṇḍa-muni’s tīrtha, described as located to the south (yāmyā) within the Kāśī sacred landscape.

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha.