Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 24

गोपीगोविंदतीर्थं च ततो वैष्णवलोकदम् । यस्मिन्स्नातो नरो विद्वान्न विंद्याद्गर्भवेदनम्

gopīgoviṃdatīrthaṃ ca tato vaiṣṇavalokadam | yasminsnāto naro vidvānna viṃdyādgarbhavedanam

Als Nächstes ist das Gopī-Govinda-Tīrtha, das die Welt Viṣṇus verleiht. Der Weise, der dort badet, erfährt nicht das Leid des Mutterleibes.

गोपीगोविन्दतीर्थम्the Gopī-Govinda sacred ford (tīrtha)
गोपीगोविन्दतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोपी (प्रातिपदिक) + गोविन्द (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (गोपीगोविन्दयोः तीर्थम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
ततःthereafter; from there
ततः:
Apadana/Desha-Kala (Source/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमबोधक (from there/thereafter)
वैष्णवलोकदम्granting the Vaiṣṇava world
वैष्णवलोकदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + द (√दा धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः—उपपद-समासान्त ‘-दम्’ (ददाति इति), ‘वैष्णवलोकं ददाति’ इति अर्थः
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत्-प्रत्यय
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्ना (√स्ना धातु)
Formकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकाले (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्नातः’ = having bathed
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विद्वान्a learned person
विद्वान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-विशेषणभावे ‘नरः’ इत्यस्य विशेषणम्
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
विन्द्यात्would experience/obtain
विन्द्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (√विद् धातु, लभ्/प्राप्-अर्थे)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘विन्द्यात्’ = would obtain/experience
गर्भवेदनम्pain of (re)entering the womb; womb-suffering
गर्भवेदनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक) + वेदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (गर्भस्य वेदनम्)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha: Gopī-Govinda-tīrtha

Type: ghat

Listener: Pilgrimage-inquirer (ṛṣis/seekers; contextually the audience of Kāśī-māhātmya)

Scene: A pilgrim descends stone steps to a small sacred bathing spot in Kāśī; a shrine or emblem of Govinda with gopīs in devotional posture; the riverbank glows with lamps; the pilgrim emerges from water serene, symbolically freed from the cycle of birth.

G
Gopī-Govinda-tīrtha
G
Gopī
G
Govinda
V
Vaiṣṇava-loka
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Devotion expressed through tīrtha-bathing is said to elevate the soul toward Viṣṇu’s realm and reduce rebirth-related suffering.

Gopī-Govinda-tīrtha in Kāśī.

Snāna (bathing) at Gopī-Govinda-tīrtha.