Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 97

ब्रह्मतीर्थं ततः पुण्यं वीरब्रह्मेश्वरात्पुरः । ब्रह्मविद्यामवाप्नोति तत्र स्नानेन मानवः

brahmatīrthaṃ tataḥ puṇyaṃ vīrabrahmeśvarātpuraḥ | brahmavidyāmavāpnoti tatra snānena mānavaḥ

Darauf folgt das heilige Brahma-tīrtha, vor Vīra-brahmeśvara. Durch das Bad dort erlangt der Mensch brahma-vidyā, die Erkenntnis Brahmans.

ब्रह्मतीर्थम्Brahma-tirtha (sacred ford of Brahmā)
ब्रह्मतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्म + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः तीर्थम्)
ततःthen; thereafter; from there
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (ततः = thereafter/from there)
पुण्यम्holy; meritorious
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (ब्रह्मतीर्थम्)
वीरब्रह्मेश्वरात्from (the shrine of) Vīra-brahmeśvara
वीरब्रह्मेश्वरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवीर + ब्रह्म + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वीरब्रह्मेश्वरः)
पुरःin front; ahead
पुरः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (पूर्वतः/समक्षम् = in front of)
ब्रह्मविद्याम्knowledge of Brahman
ब्रह्मविद्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्म + विद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः विद्या)
अवाप्नोतिattains; obtains
अवाप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)
स्नानेनby bathing
स्नानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
मानवःa man; human
मानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Brahma-tīrtha (before Vīra-brahmeśvara)

Type: ghat

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (ṛṣis/śaunaka-group in purāṇic frame)

Scene: A pilgrim at dawn bathes in a small sacred water-spot labeled Brahma-tīrtha, with Vīra-brahmeśvara’s liṅga-shrine visible ahead; subtle radiance suggests awakening of brahma-vidyā.

B
Brahma-tīrtha
V
Vīra-brahmeśvara
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Kāśī’s tīrthas are not only for merit but for jñāna—ritual purity is linked to awakening higher knowledge.

Brahma-tīrtha, located before Vīra-brahmeśvara.

Snāna at Brahma-tīrtha; the stated fruit is attainment of brahma-vidyā.