Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 90

क्षोणीवराहतीर्थं च ततोपि शुभदं परम् । तत्र स्नातो नरो जातु तिर्यग्योनिं न गच्छति

kṣoṇīvarāhatīrthaṃ ca tatopi śubhadaṃ param | tatra snāto naro jātu tiryagyoniṃ na gacchati

Und das Kṣoṇīvarāha-Tīrtha ist noch überaus segensreich und erhaben; wer dort badet, gelangt niemals in einen tierischen Schoß, zu einer niederen Geburt.

क्षोणीवराहतीर्थम्Kṣoṇīvarāha-tīrtha
क्षोणीवराहतीर्थम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootक्षोणी-वराह-तीर्थ (प्रातिपदिक; क्षोणी + वराह + तीर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (क्षोण्याः वराहः/वराहसम्बन्धि तीर्थम्)
and
:
Sambandha/Conjunction (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction ‘and’)
ततःthan that
ततः:
Apadana/Comparison base (अपादान/तुलना)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; पञ्चमी-अर्थे (‘than that’)
अपिeven
अपि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
शुभदम्auspicious-giving
शुभदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभद (प्रातिपदिक; शुभ + द)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘शुभं ददाति’ = auspicious-giving)
परम्supreme, higher
परम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘supreme/greater’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Karta (कर्ता; ‘one who has bathed’)
TypeAdjective
Root√स्ना (स्नाने) (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जातुever, at any time
जातु:
Kala (काल/Time adverb)
TypeIndeclinable
Rootजातु (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक निपात (ever/at any time)
तिर्यग्योनिम्an animal birth
तिर्यग्योनिम्:
Gati/Karma (कर्म; destination as object of motion)
TypeNoun
Rootतिर्यक्-योनि (प्रातिपदिक; तिर्यक् + योनि)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘तिर्यक् एव योनि’ = animal womb/state)
not
:
Pratishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
गच्छतिgoes, reaches
गच्छति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√गम् (गत्यर्थे) (धातु)
Formलट् (Present Indicative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Kṣoṇīvarāha Tīrtha

Type: ghat

Listener: null

Scene: A small tīrtha pool/ghat with a Varāha emblem or shrine; the devotee bathes while a protective aura surrounds them; in the background, symbolic silhouettes of animals fade away, indicating ‘no tiryag-yoni’.

K
Kṣoṇīvarāha Tīrtha
V
Varāha (implied)
T
Tiryagyoni (lower birth)

FAQs

Holy bathing is described as transforming destiny—protecting the pilgrim from lower rebirth and orienting life toward higher dharma.

Kṣoṇīvarāha Tīrtha.

Snāna at Kṣoṇīvarāha Tīrtha, with the stated result of avoiding tiryagyoni (lower births).