Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35

त्वमेव निर्वाणपद प्रदोसि त्वमेव निर्वाणमनंतशक्ते । त्वमात्मरूपः परमात्मरूपस्त्वमंतरात्मासि चराचरस्य

tvameva nirvāṇapada pradosi tvameva nirvāṇamanaṃtaśakte | tvamātmarūpaḥ paramātmarūpastvamaṃtarātmāsi carācarasya

Du allein verleihst die Stätte des Nirvāṇa; du allein bist Nirvāṇa selbst, o unendliche Macht. Du bist die Gestalt des Selbst, die Gestalt des höchsten Selbst; du bist das innere Selbst alles Bewegten und Unbewegten.

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
एवindeed; alone
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis/only)
निर्वाणपदम्the state/abode of liberation
निर्वाणपदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्वाण + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (निर्वाणस्य पदम्)
प्रदोषिyou give; you bestow
प्रदोषि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + दा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद; रूपम्: प्रदासि/प्रदोषि (पाठभेद/संहितारूप)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
एवindeed; alone
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
निर्वाणम्liberation; nirvāṇa
निर्वाणम्:
Karma/Predicative (Complement)
TypeNoun
Rootनिर्वाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय/कर्मरूपेण (as predicate/object)
अनन्तशक्तेO one of infinite power
अनन्तशक्ते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनन्त + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः कर्मधारयः (अनन्ता शक्ति: ‘O infinite-power’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
आत्मरूपःhaving the form of the self
आत्मरूपः:
Karta/Viseshana
TypeAdjective
Rootआत्मन् + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (आत्मनः रूपः)
परमात्मरूपःhaving the form of the supreme self
परमात्मरूपः:
Karta/Viseshana
TypeAdjective
Rootपरम + आत्मन् + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (परमात्मनः रूपः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
अन्तरात्माthe inner self
अन्तरात्मा:
Karta/Viseshana
TypeNoun
Rootअन्तर् + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (अन्तर् स्थितः आत्मा)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
चराचरस्यof the moving and unmoving (all beings)
चराचरस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचर + अचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (collective), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन; समासः द्वन्द्वः (चरं च अचरं च)

Dharma (Yama/Dharmarāja)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Śiva as a vast, tranquil presence pervading all—moving beings and still objects—while a devotee realizes that nirvāṇa is not elsewhere; the city of Kāśī appears as a living mandala within that presence.

Ś
Śiva (addressed)
N
Nirvāṇa
Ā
Ātman
P
Paramātman

FAQs

Liberation is not merely granted by Śiva—Śiva is liberation, the indwelling Self of all existence.

Kāśī is implicitly upheld as the mokṣa-kṣetra where Śiva’s liberating presence as antarātman is especially celebrated.

No explicit rite; the verse functions as a mokṣa-oriented stotra (devotional praise).