Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 94

यात्रामिलितभक्तेषु प्रातर्यातेषु सर्वतः । संमार्जनादिकं कृत्वा लिंगमभ्यर्च्य हर्षतः

yātrāmilitabhakteṣu prātaryāteṣu sarvataḥ | saṃmārjanādikaṃ kṛtvā liṃgamabhyarcya harṣataḥ

Als die zur Pilgerprozession versammelten Frommen am Morgen in alle Richtungen aufgebrochen waren, verrichtete sie das Fegen und andere Dienste und verehrte dann freudig den Liṅga.

यात्रा-मिलित-भक्तेषुamong the devotees gathered for the yātrā
यात्रा-मिलित-भक्तेषु:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक) + मिलित (कृदन्त; √मिल्/√मिल (धातु) + क्त) + भक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः: यात्रायां मिलिताः भक्ताः = ‘among the devotees assembled for the procession/pilgrimage’
प्रातःin the morning
प्रातः:
Kāla (Temporal adjunct/काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय/adverb of time
यातेषु(when they had) departed
यातेषु:
Adhikaraṇa (Locative qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयात (कृदन्त; √या (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (भक्तेषु understood)
सर्वतःeverywhere, on all sides
सर्वतः:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formदिक्/परिमाणवाचक अव्यय (adverb: ‘on all sides/entirely’)
संमार्जन-आदिकम्sweeping etc.
संमार्जन-आदिकम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंमार्जन (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः: संमार्जनं आदिः यस्य तत् = ‘sweeping and the like’
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकालिक)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकालिक)
TypeVerb
Rootअभि + √अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); उपसर्ग: अभि
हर्षतःwith joy
हर्षतः:
Hetu (Cause/भाव)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ/कारणार्थे ‘from/with joy’ (adverbial ablative)

Skanda

Tirtha: Praṇaveśa-liṅga precinct (Kāśī)

Type: ghat

Scene: Morning light in a Kāśī temple courtyard: pilgrims disperse; Mādhavī remains, sweeping the stone floor, gathering flowers, then approaching the liṅga with offerings, smiling with quiet joy.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
Y
Yātrā (religious procession)
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

In Kāśī, simple acts like cleaning the sacred space become potent bhakti when offered before liṅga-worship.

Kāśī’s Śaiva shrine setting, centered on the worship of the liṅga (Oṃkāra-associated context in this adhyāya).

Saṃmārjana (sweeping/cleaning) and abhyarcana (formal worship) of the Śiva-liṅga.