Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 54

कालाक्षोरण भद्रस्तु कौलेयः कालकंपनः । एते पूर्वेण रक्षंति गंगापारे स्थिता गणाः

kālākṣoraṇa bhadrastu kauleyaḥ kālakaṃpanaḥ | ete pūrveṇa rakṣaṃti gaṃgāpāre sthitā gaṇāḥ

Kālākṣa, Oraṇabhadra, Kauleya und Kālakaṃpana—diese Gaṇas, am jenseitigen Ufer der Gaṅgā aufgestellt, schützen die Ostseite.

कालाक्षोरणKālākṣoraṇa (proper name)
कालाक्षोरण:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल + अक्ष + उरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम; तत्पुरुष-समास (काल-अक्ष-उरण)
भद्रःBhadra
भद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषणरूपेण
तुand/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis)
कौलेयःKauleya
कौलेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौलेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
कालकंपनःKālakampana
कालकंपनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल + कंपन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (कालस्य कंपनः) नाम
एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
पूर्वेणon the eastern side / by the east
पूर्वेण:
Adhikarana (Locative sense via Instrumental/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; दिक्-निर्देशे अव्ययीभावार्थे (by the east/ on the eastern side)
रक्षन्तिprotect
रक्षन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
गंगापारेon the far bank of the Ganges
गंगापारे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगङ्गा + पार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (गङ्गायाः पारः)
स्थिताःstationed
स्थिताः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + स्थित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण
गणाःgaṇas (attendant hosts)
गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Skanda

Tirtha: Gaṅgā at Kāśī (gaṅgā-pāra boundary)

Type: sangam

Scene: On the far bank of the Gaṅgā, a line of gaṇas—Kālākṣa, Oraṇabhadra, Kauleya, Kālakaṃpana—stand watch facing Kāśī, with moonlit water between, boats drifting, and the city’s temples silhouetted.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
G
Gaṅgā
K
Kālākṣa
O
Oraṇabhadra
K
Kauleya
K
Kālakaṃpana
G
Gaṇas

FAQs

Even the river-banks and borders of Kāśī are integrated into a sacred protective order, affirming the kṣetra’s inviolability.

Kāśī in relation to the Gaṅgā—especially the eastern side across the river.

None; the verse catalogs protective gaṇas and their placement.