Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 91

प्रणूयते यतः सर्वैः परनिर्वाणकामुकैः । सर्वेभ्योभ्यधिकस्तस्मात्प्रणवो यैः प्रकीर्तितः

praṇūyate yataḥ sarvaiḥ paranirvāṇakāmukaiḥ | sarvebhyobhyadhikastasmātpraṇavo yaiḥ prakīrtitaḥ

Weil sie von allen erklingt, die nach dem höchsten Nirvāṇa verlangen, wird jene Silbe als „Praṇava“ gepriesen, allen (Lauten) überlegen.

praṇūyateis uttered/chanted
praṇūyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + nū (नू धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः—'उच्चार्यते/नूयते'
yataḥbecause/from which
yataḥ:
Sambandha (Causal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyatas (अव्यय/सम्बन्ध)
Formअव्यय, हेत्वर्थे (causal adverb) 'because/from which'
sarvaiḥby all
sarvaiḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; 'by all'
para-nirvāṇa-kāmukaiḥby those desiring supreme nirvāṇa
para-nirvāṇa-kāmukaiḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootpara + nirvāṇa + kāmuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुषः—'परं निर्वाणं कामयन्ति ये'
sarvebhyaḥthan all
sarvebhyaḥ:
Apadana (Standard of comparison/अपादान)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), बहुवचन; 'than all' (comparative base)
abhyadhikaḥsuperior/exceeding
abhyadhikaḥ:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeAdjective
Rootabhi + adhika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपसर्गपूर्वक-विशेषण 'अत्यधिकः'
tasmāttherefore
tasmāt:
Sambandha (Causal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्—पञ्चमी-एकवचन-रूपेण अव्ययीभूतं; हेत्वर्थे 'therefore/from that'
praṇavaḥPraṇava (Oṃ)
praṇavaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpraṇava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
yaiḥby whom
yaiḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; सम्बन्धसूचक
prakīrtitaḥis proclaimed/celebrated
prakīrtitaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + kīrt (कीर्त् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि—'प्रशंसितः/प्रकीर्तितः'

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Listener: Pilgrims/ṛṣis seeking the secret of liberation in Kāśī

Scene: A gathering of diverse seekers—ascetics, householders, pilgrims—each with folded hands, collectively intoning ‘Oṃ’; the syllable rises as a luminous column above Kāśī’s ghāṭs, symbolizing its superiority and universality for nirvāṇa-seekers.

P
Praṇava (Oṃ)
N
Nirvāṇa

FAQs

Praṇava (Oṃ) is upheld as the supreme utterance for those seeking final liberation.

The verse is situated in the Kāśīkhaṇḍa context, where Kāśī is famed for liberation through sacred sound and realization.

Chanting/intoning (praṇūyana) of Praṇava by liberation-seekers.