Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 54

Devanagari script

इति दैत्याधिपादेशाद्दुर्धरप्रमुखास्ततः । पाशासिमुद्गरधरास्तामादातुं कृतोद्यमाः

Transliteration

iti daityādhipādeśāddurdharapramukhāstataḥ | pāśāsimudgaradharāstāmādātuṃ kṛtodyamāḥ

Translation

So zogen auf Geheiß des Herrn der Daityas Durdhara und die anderen aus—mit Schlingen, Schwertern und Keulen bewaffnet—bereit, sie zu ergreifen.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)

• दैत्याधिपादेशात्: from the command of the lord of demons
• दैत्याधिपादेशात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: दैत्याधिप (प्रातिपदिक) + आदेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्याधिपस्य आदेशः)

• दुर्धरप्रमुखाः: those headed by Durdhara
• दुर्धरप्रमुखाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर्धर (प्रातिपदिक) + प्रमुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (दुर्धरः प्रमुखः येषाम्)

• ततः: then
• ततः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रयोगः (adverb: thereafter/from there)

• पाशासिमुद्गरधराः: bearers of noose, sword, and mace
• पाशासिमुद्गरधराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाश (प्रातिपदिक) + असि (प्रातिपदिक) + मुद्गर (प्रातिपदिक) + धर (कृदन्त-प्रातिपदिक; धृ धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पाशं च असिं च मुद्गरं च धरन्ति इति)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आदातुम्: to seize
• आदातुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: आ-दा (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); ‘to seize/take’

• कृतोद्यमाः: having made efforts; ready
• कृतोद्यमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ धातु; कृदन्त) + उद्यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (कृतः उद्यमः येषाम्) विशेषणम् (दुर्धरप्रमुखाः/…धराः)

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context: Skanda narrating to Agastya)

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages

Visual Art Cues

Scene: Durdhara and other chiefs, bristling with nooses, swords, and maces, surge forward in formation—an inventory of weapons and intent, the air thick with impending violence.

Characters & Entities

• Daitya lord (Daityādhipa)
• Durdhara
• Pāśa
• Asi (sword)
• Mudgara (mace)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When adharma mobilizes power, it appears formidable; yet in the Purāṇas such might is ultimately transient before dharma anchored in a sacred kṣetra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśī-kṣetra is the overarching locus of the Kāśīkhaṇḍa; this verse functions as narrative support to that larger glorification.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes preparation for capture and conflict.