Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 90

एतास्तिस्रः प्रयत्नेन पूज्याः क्षेत्रनिवासिभिः । धनधान्यप्रदाश्चैताः पुत्रपौत्रप्रदा इमाः

etāstisraḥ prayatnena pūjyāḥ kṣetranivāsibhiḥ | dhanadhānyapradāścaitāḥ putrapautrapradā imāḥ

Diese drei sollen von den Bewohnern des heiligen Kṣetra (Kāśī) mit ernstem Eifer verehrt werden. Sie spenden Reichtum und Korn und gewähren auch Söhne und Enkel.

एताःthese
एताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
तिस्रःthree
तिस्रः:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; ‘three’ (fem. nom. pl.)
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘with effort’
पूज्याःworthy to be worshipped
पूज्याः:
Vidhaya (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूज्य (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; विधेय-विशेषण ‘to be worshipped’
क्षेत्रनिवासिभिःby the residents of the sacred area
क्षेत्रनिवासिभिः:
Karta (Agent in passive sense/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + निवासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; सप्तमी-तत्पुरुष (क्षेत्रे निवसन्ति ये)
धनधान्यप्रदाःgivers of wealth and grain
धनधान्यप्रदाः:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन + धान्य + प्रद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समाहार/द्वन्द्व-पूर्वपद + तत्पुरुष (धनं च धान्यं च प्रददाति)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एताःthese
एताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
पुत्रपौत्रप्रदाःgivers of sons and grandsons
पुत्रपौत्रप्रदाः:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुत्र + पौत्र + प्रद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; (पुत्रं च पौत्रं च प्रददाति)
इमाःthese (here)
इमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

Skanda

Tirtha: Kāśīkṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Kāśī residents offering lamps, flowers, and cooked grain to three fierce yet benevolent goddesses in a small shrine; baskets of grain and coins symbolically present; the devīs’ ugra forms softened by blessing gestures.

K
Kāśī-kṣetra
T
Three goddesses (Carmamuṇḍā, Mahāruṇḍā, Cāmuṇḍā—contextual)

FAQs

Devotional worship within Kāśī-kṣetra is presented as both dharmic and materially sustaining—supporting household prosperity and lineage.

Kāśī-kṣetra itself (Vārāṇasī), described as a sacred ‘field’ where resident devotees worship local goddess-forms.

Prayatnena pūjā—earnest worship of the three goddesses by residents of the sacred area.