Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 91

त्रिपुरेश समीपे तु दृष्ट्वा रुद्रेश्वरं विभुम् । रुद्रास्त इव विज्ञेया जीवंतोपि मृता अपि

tripureśa samīpe tu dṛṣṭvā rudreśvaraṃ vibhum | rudrāsta iva vijñeyā jīvaṃtopi mṛtā api

Nahe bei Tripureśa gilt: Wer den mächtigen Rudreśvara erblickt hat, ist als ein Rudra selbst zu erkennen — ob lebend oder selbst nach dem Tod.

त्रिपुरेशof Tripureśa
त्रिपुरेश:
Sambandha (Genitive with ‘near’/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्रिपुर + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (अर्थतः ‘त्रिपुरेशस्य’); षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिपुरस्य ईशः)
समीपेnear
समीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा/अव्ययभाव), अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया (gerund)
रुद्रेश्वरम्Rudreśvara
रुद्रेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
विभुम्the all-pervading/mighty one
विभुम्:
Karma (Object qualifier/कर्म)
TypeAdjective
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् ‘रुद्रेश्वरम्’
रुद्राःRudras
रुद्राः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
इवlike/as if
इव:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानसूचक (comparative particle)
विज्ञेयाःare to be known/considered
विज्ञेयाः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु)
Formकृदन्त (तव्यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
जीवन्तःliving
जीवन्तः:
Karta (Concessive qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजीवत् (प्रातिपदिक; शतृ-प्रत्ययान्त)
Formकृदन्त (शतृ/वर्तमानकृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘alive’
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Concession/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपवादार्थक (also/even)
मृताःdead
मृताः:
Karta (Concessive qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formकृदन्त (क्त/भूतकृत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘dead’
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Concession/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपवादार्थक

Skanda

Tirtha: Rudreśvara (near Tripureśa)

Type: kshetra

Listener: Pilgrims/śrotṛs (implied)

Scene: A small cluster of shrines: Tripureśa marker and the Rudreśvara sanctum; pilgrims glance at the liṅga and are depicted with Rudra-like radiance; a subtle motif of three forts/cities dissolving in the background.

T
Tripureśa
R
Rudreśvara
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Contact with the divine through darśana in Kāśī is said to confer Rudra-like status that endures beyond life.

Rudreśvara near Tripureśa in Kāśī.

No detailed rite; the act emphasized is darśana of Rudreśvara.