Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

Devanagari script

स्थलेश्वरान्महालिंगं प्रादुर्भूतं परंत्विह । यत्र यज्ञेश्वरं लिंगं सर्वलिंगफलप्रदम्

Transliteration

sthaleśvarānmahāliṃgaṃ prādurbhūtaṃ paraṃtviha | yatra yajñeśvaraṃ liṃgaṃ sarvaliṃgaphalapradam

Translation

Von Sthaleśvara offenbarte sich hier der höchste Mahāliṅga. Dort ist der Liṅga namens Yajñeśvara, der die Früchte der Verehrung aller Liṅgas gewährt.

Word by Word

• स्थलेश्वरात्: from Sthaleśvara
• स्थलेश्वरात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्थलेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (स्थलस्य ईश्वरः)

• महालिङ्गम्: the great liṅga
• महालिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महच्च तत् लिङ्गम्)

• प्रादुर्भूतम्: manifested, appeared
• प्रादुर्भूतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रादुर् + भू (धातु)
• Form: भू-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (महालिङ्गम्)

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (महालिङ्गम्)

• तु: but, indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle); विरोध/विशेषार्थे

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक-स्थानवाचक (relative adverb: where)

• यज्ञेश्वरम्: (as) Lord of sacrifice
• यज्ञेश्वरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञ + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (यज्ञस्य ईश्वरः); विशेषणम् (लिङ्गम्)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वलिङ्गफलप्रदम्: granting the fruits of all liṅgas
• सर्वलिङ्गफलप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + लिङ्ग + फल + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषां लिङ्गानां फलम् प्रददाति इति) बहुपद-समास; विशेषणम् (लिङ्गम्)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Yajñeśvara (Mahāliṅga) near Sthaleśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant Mahāliṅga newly manifested near Sthaleśvara; pilgrims and priests offer bilva, lamps, and water; a second shrine-name ‘Yajñeśvara’ is indicated as the giver of all liṅga-fruits, with subtle yajña imagery (altar, ladles, sacred fire) in the background.

Characters & Entities

• Sthaleśvara
• Mahāliṅga
• Yajñeśvara
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Certain Kāśī shrines are exalted as ‘summary’ tīrthas—worship there is said to confer the merit of many other liṅga-worships.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mahāliṅga manifested from Sthaleśvara, and the Yajñeśvara liṅga in the same sacred area of Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-arcana at Yajñeśvara, praised as yielding sarva-liṅga-phala (the combined fruit of all liṅga worship).