Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

स्थाणुर्नाम महालिंगं देवदेवस्य मोक्षदम् । कुरुक्षेत्रादिहोद्भूतं कलाशेषोस्ति तत्र वै

sthāṇurnāma mahāliṃgaṃ devadevasya mokṣadam | kurukṣetrādihodbhūtaṃ kalāśeṣosti tatra vai

Hier ist ein großes Liṅga namens Sthāṇu, das durch die Gnade des Herrn der Götter Befreiung (mokṣa) gewährt. Es ist hier aus Kurukṣetra hervorgegangen; und dort bleibt wahrlich ein Restanteil (kalā-śeṣa) zurück.

स्थाणुःSthāṇu (a name of Śiva/liṅga)
स्थाणुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थाणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha/Specifier
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक निपात (particle indicating 'by name')
महालिङ्गम्the great liṅga
महालिङ्गम्:
Apposition/Predicate nominal
TypeNoun
Rootमहा-लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (महत् लिङ्गम्)
देवदेवस्यof the God of gods
देवदेवस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; तत्पुरुष (देवानां देवः)
मोक्षदम्granting liberation
मोक्षदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोक्ष-द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (मोक्षं ददाति)
कुरुक्षेत्रात्from Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; तत्पुरुष (कुरूणां क्षेत्रम्)
इहhere
इह:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
उद्भूतम्arisen/manifested
उद्भूतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद् + भू (धातु) → उद्भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) — 'arisen/produced'
कलाशेषःa remaining portion/trace (of power/part)
कलाशेषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकला-शेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (कलायाः शेषः)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) — emphasis/assurance

Nandī (continuing the explanatory list to Śiva)

Tirtha: Sthāṇu Mahāliṅga (in Kāśī)

Type: temple

Listener: Sages/pilgrims (contextual)

Scene: A towering, radiant liṅga labeled ‘Sthāṇu’ within a Kāśī shrine; a faint visionary backdrop of Kurukṣetra plains indicating origin; Nandī narrating to Śiva.

S
Sthāṇu Mahāliṅga
Ś
Śiva (Devadeva)
K
Kurukṣetra
K
Kāśī (implied ‘here’)

FAQs

Kāśī is depicted as the supreme locus of mokṣa where even renowned tīrthas like Kurukṣetra are spiritually ‘present’ through Śiva’s liṅga manifestations.

The Sthāṇu Mahāliṅga in Kāśī, with a stated connection to Kurukṣetra.

Implicitly, darśana and worship of the Sthāṇu Mahāliṅga for mokṣa; no detailed rite is specified in this verse.