Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 74

दशम्यवस्था सन्नह्येद्बाधितुं माधुना भृशम् । इति तस्या गिरः श्रुत्वा दूनाया नितरां च ताः

daśamyavasthā sannahyedbādhituṃ mādhunā bhṛśam | iti tasyā giraḥ śrutvā dūnāyā nitarāṃ ca tāḥ

„Man rüste den Zustand des zehnten Tages, um das Leiden mit Honig kräftig zu bannen.“ Als sie diese Worte hörten, wurden jene Freundinnen, ohnehin tief bekümmert, noch mehr bedrängt.

दशमीthe tenth (stage)
दशमी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootदशमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेष्य-सम्बन्धेन अवस्थाया विशेषणभावः
अवस्थाcondition/state
अवस्था:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअवस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
सन्नह्येत्should prepare/arm itself
सन्नह्येत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+नह् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
बाधितुम्to obstruct/afflict
बाधितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), प्रयोजनार्थे
माधुनाwith honey/sweetness
माधुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमाधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; साधन/करण
भृशम्excessively/strongly
भृशम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (intensifier)
इतिthus
इति:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
गिरःwords/speech
गिरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिर्/गीर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
दूनायाःof the distressed (woman)
दूनायाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदू (धातु) → दून (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; भूतकृदन्त, तस्याः इति विशेषण (the afflicted one)
नितराम्exceedingly
नितराम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनितराम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (very, exceedingly)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
ताःthey (those women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

Skanda (narrating within Kāśīkhaṇḍa context, typically to Agastya)

Tirtha: Kāśī (contextual)

Type: kshetra

Scene: Friends hear a directive to prepare a ‘tenth-day condition’ and administer honey to counter the affliction; their faces tighten with worry, the room heavy with grief.

FAQs

It shows compassionate response to suffering—care, counsel, and remedies accompany devotion and human vulnerability.

The Kāśīkhaṇḍa’s larger frame is Kāśī; this verse is a narrative detail within that sacred setting.

A practical remedy is hinted—using honey to counter an affliction—rather than a formal ritual like snāna, dāna, or japa.