Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तत्र वासुकिकुंडे च स्नानदानादिकाः क्रियाः । सर्पभीतिहराः पुंसां वासुकीशप्रभावतः

Transliteration

tatra vāsukikuṃḍe ca snānadānādikāḥ kriyāḥ | sarpabhītiharāḥ puṃsāṃ vāsukīśaprabhāvataḥ

Translation

Dort, am Vāsuki-Teich, vertreiben Handlungen wie heiliges Bad und Almosengabe den Schlangenfurcht der Menschen – durch die Macht Vāsukīśvaras.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक क्रियाविशेषणम्

• वासुकिकुण्डे: in the Vāsuki pond
• वासुकिकुण्डे: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: वासुकि-कुण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वासुकेः कुण्डः)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय-बोधक

• स्नानदानादिकाः: such as bathing and giving (charity)
• स्नानदानादिकाः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्नान-दाना-आदि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘क्रियाः’ इति विशेषणम्; समासः द्वन्द्व-प्रायः + ‘आदि’ (स्नानं च दानं च इत्यादि)

• क्रियाः: rites; acts
• क्रियाः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विषय), बहुवचन

• सर्पभीतिहराः: removing fear of snakes
• सर्पभीतिहराः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्प-भीति-हर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘क्रियाः’ इति विशेषणम्; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्पस्य भीतिं हरन्ति)

• पुंसाम्: of men; of people
• पुंसाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पुम्स्/पुंस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• वासुकीशप्रभावतः: due to the power of Vāsukīśa
• वासुकीशप्रभावतः: Hetu (Cause)
• Type: Indeclinable
• Root: वासुकीश-प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययम्; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘प्रभावतः’; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वासुकीशस्य प्रभावः)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vāsuki-kuṇḍa

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Muni/interlocutor

Visual Art Cues

Scene: A stone-lined kuṇḍa with clear water; pilgrims bathing and offering dāna; a nearby shrine of Vāsukīśvara; stylized serpent motifs on steps; the atmosphere conveys protection and relief from fear.

Characters & Entities

• Vāsukīśvara
• Vāsukikuṇḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion expressed through tīrtha-snānā and dāna transforms fear into protection, showing divine guardianship in sacred space.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vāsukikuṇḍa (Vāsuki pool) connected to the Vāsukīśvara liṅga in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing), dāna (charity), and related rites at Vāsukikuṇḍa.