Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

सेव्योत्तरवहा नित्यं लिंगमर्च्यं प्रयत्नतः । दमो दानं दया नित्यं कर्तव्यं मुक्तिकांक्षिभिः

sevyottaravahā nityaṃ liṃgamarcyaṃ prayatnataḥ | damo dānaṃ dayā nityaṃ kartavyaṃ muktikāṃkṣibhiḥ

„Dient täglich der Uttaravāhā und verehrt mit Eifer den Liṅga. Selbstbeherrschung, Gabe und Mitgefühl sollen stets von denen geübt werden, die nach Befreiung verlangen.“

सेव्याto be served
सेव्या:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसेव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सेव् (धातु) + यत्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) ‘to be served’
उत्तरवहाthe north-flowing (river, i.e., Gaṅgā)
उत्तरवहा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्तर + वहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (उत्तरं वहति/वहती)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
लिङ्गम्the liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अर्च्यम्to be worshipped
अर्च्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअर्च्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √अर्च् (धातु) + यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive)
प्रयत्नतःwith effort / diligently
प्रयत्नतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb)
दमःself-control
दमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दानम्charity
दानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दयाcompassion
दया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative)
कर्तव्यम्should be done
कर्तव्यम्:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootकर्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ (धातु) + तव्यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) ‘to be done’
मुक्तिकाङ्क्षिभिःby those who desire liberation
मुक्तिकाङ्क्षिभिः:
Kartr-karana (Agent group / by)
TypeNoun
Rootमुक्ति + काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुक्तेः काङ्क्षी)

Śiva

Tirtha: Uttaravāhā

Type: ghat

Listener: dvijāḥ / mumukṣu-oriented audience

Scene: Morning on Kāśī ghāṭs: devotees serve the Uttaravāhā waters—sweeping steps, offering lamps/flowers—then proceed to a shrine to worship a Śiva-liṅga; emphasis on disciplined, humble action and compassionate giving.

Ś
Śiva
U
Uttaravāhā
L
Liṅga
M
Mokṣa

FAQs

Kāśī’s sanctity is fulfilled through daily worship and ethical virtues—self-restraint, charity, and compassion—aimed at mokṣa.

Uttaravāhā in Kāśī, along with liṅga-worship within the Kāśī sacred field.

Daily service to Uttaravāhā and diligent liṅgārcana, alongside practicing dama (self-control), dāna (charity), and dayā (compassion).