Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15

ज्येष्ठां गौरीं नमस्कृत्य ज्येष्ठवापी परिप्लुता । सौभाग्यभाजनं भूयाद्योषा सौभाग्यभागपि

jyeṣṭhāṃ gaurīṃ namaskṛtya jyeṣṭhavāpī pariplutā | saubhāgyabhājanaṃ bhūyādyoṣā saubhāgyabhāgapi

Nachdem sie Jyeṣṭhā-Gaurī ehrfürchtig gegrüßt und in den Wassern der Jyeṣṭhavāpī gebadet hat, wird die Frau zu einem Gefäß des Glücks — ja, zur Teilhaberin segensreicher Fülle.

ज्येष्ठाम्the eldest/most excellent (f.)
ज्येष्ठाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम्
गौरीम्Gaurī (Pārvatī)
गौरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनमस् + कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकाले कृत्य (having done)
ज्येष्ठवापीthe Jyeṣṭha-well/pond
ज्येष्ठवापी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootज्येष्ठ + वापी (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (ज्येष्ठा वापी)
परिप्लुताflooded/filled all around
परिप्लुता:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि + प्लु (धातु) → परिप्लुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
सौभाग्यभाजनम्a receptacle/source of good fortune
सौभाग्यभाजनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसौभाग्य + भाजन (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सौभाग्यस्य भाजनम्)
भूयात्may it become
भूयात्:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
योषाa woman
योषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सौभाग्यभाग्a sharer/possessor of good fortune
सौभाग्यभाग्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसौभाग्य + भाग् (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सौभाग्यस्य भाग् = भागिनी)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अप्यर्थ

Skanda (deduced: Kāśī-khaṇḍa context, Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Jyeṣṭhavāpī

Type: kund

Scene: A woman devotee, hands folded, salutes Jyeṣṭhā-Gaurī near a stone shrine; behind her is a stepped water tank (vāpī) with rippling water, lamps, and bilva leaves; Kāśī’s lanes and temple spires frame the scene.

J
Jyeṣṭhā-Gaurī
J
Jyeṣṭhavāpī
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Devī-upāsanā joined with tīrtha-snāna is presented as a dharmic means to cultivate auspiciousness and well-being.

Jyeṣṭhavāpī and the worship of Jyeṣṭhā-Gaurī in Kāśī.

Offer reverence to Jyeṣṭhā-Gaurī and bathe (snāna) in Jyeṣṭhavāpī.