Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

ज्येष्ठस्थानं ततः काश्यां तदाभूदपि पुण्यदम् । तत्र लिंगं समभवत्स्वयं ज्येष्ठेश्वराभिधम्

jyeṣṭhasthānaṃ tataḥ kāśyāṃ tadābhūdapi puṇyadam | tatra liṃgaṃ samabhavatsvayaṃ jyeṣṭheśvarābhidham

Darauf entstand in Kāśī die heilige Stätte namens Jyeṣṭhasthāna, die großes Verdienst verleiht. Dort offenbarte sich von selbst ein Liṅga, bekannt als Jyeṣṭheśvara.

ज्येष्ठस्थानम्the place called Jyeṣṭha / Jyeṣṭha-place
ज्येष्ठस्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootज्येष्ठ + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्येष्ठस्य स्थानम्)
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb: 'then/from there')
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
तदाat that time
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
अभूत्became; came to be
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: 'also/even')
पुण्यदम्bestowing merit
पुण्यदम्:
Karta (Predicate complement/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पुण्यं ददाति इति)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: 'there')
लिङ्गम्a liṅga (Śiva emblem)
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
समभवत्arose; came into being
समभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: सम्-
स्वयम्of itself; spontaneously
स्वयम्:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/क्रियाविशेषण (reflexive adverb: 'by itself')
ज्येष्ठेश्वराभिधम्named ‘Jyeṣṭheśvara’
ज्येष्ठेश्वराभिधम्:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ + ईश्वर + अभिध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्येष्ठेश्वर इति अभिधा यस्य)

Skanda (deduced: Kāśī-khaṇḍa context, Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Jyeṣṭhasthāna (Jyeṣṭheśvara)

Type: kshetra

Scene: A sacred quarter of Kāśī: a newly self-manifest liṅga rising from the earth/stone base, surrounded by lamps, bilva leaves, and astonished devotees; the city’s dense lanes and ghāṭa atmosphere implied in the background.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
J
Jyeṣṭhasthāna
J
Jyeṣṭheśvara
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

Kāśī contains self-manifest Śiva-presences; merely knowing and honoring such a sthala is itself merit-giving.

Jyeṣṭhasthāna in Kāśī, where the svayaṃbhū liṅga named Jyeṣṭheśvara appeared.

No specific rite is prescribed here; the verse establishes the origin and sanctity of the liṅga and place.