Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89

पश्चिमाभिमुखी नित्यं प्रबद्धकरसंपुटा । इंदीवरवतीं मालां दधती दक्षिणे करे

paścimābhimukhī nityaṃ prabaddhakarasaṃpuṭā | iṃdīvaravatīṃ mālāṃ dadhatī dakṣiṇe kare

Stets nach Westen gewandt, die Hände in einer verbundenen, schalenförmigen Geste gehalten, trägt sie in der rechten Hand eine Girlande voller blauer Lotosblüten.

पश्चिमाभिमुखीfacing west
पश्चिमाभिमुखी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपश्चिमाभिमुखी (प्रातिपदिक) = पश्चिम + अभिमुखी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (पश्चिमं अभिमुखी)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्यम् (अव्यय/नित्य-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (always)
प्रबद्धकरसंपुटाwith hands joined/folded together
प्रबद्धकरसंपुटा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रबद्धकरसंपुटा (प्रातिपदिक) = प्रबद्ध + कर + संपुट
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (प्रबद्धः कर-संपुटः यस्याः सा)
इंदीवरवतीम्having blue-lotus (flowers)
इंदीवरवतीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइंदीवरवती (प्रातिपदिक) = इंदीवर + वत्(मतुप्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessing)
मालाम्garland
मालाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दधतीbearing/holding
दधती:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दक्षिणेin the right
दक्षिणे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणरूपेण
करेhand
करे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context typically Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Listener: Devotee-audience within dialogue frame

Scene: Maṇikarṇikā Devī stands ever facing west, hands held in a joined cupped gesture; in the right hand she holds a garland of blue lotuses.

M
Maṇikarṇikā Devī
I
Indīvara (blue lotus)

FAQs

Precise contemplative imagery (dhyāna-lakṣaṇa) steadies the mind and links devotion to the sacred geography of Kāśī.

Maṇikarṇikā Tīrtha in Kāśī, through the goddess’s fixed directional and symbolic attributes.

None directly; the verse supplies details for visualization/meditation on the deity’s form.