Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 59

चराचरेषु सर्वेषु यावंतश्च सचेतनाः । तावंतः स्नांति मध्याह्ने मणिकर्णी जलेमले

carācareṣu sarveṣu yāvaṃtaśca sacetanāḥ | tāvaṃtaḥ snāṃti madhyāhne maṇikarṇī jalemale

Unter allen Wesen, beweglichen wie unbeweglichen, so viele es gibt, die Bewusstsein besitzen, so viele baden zur Mittagszeit in den makellosen Wassern der Maṇikarṇī (Maṇikarṇikā).

चराचरेषुamong the moving and non-moving beings
चराचरेषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचराचर (प्रातिपदिक) = चर + अचर (समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (चराः च अचराः च)
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
अधिकरण-विशेषण (Qualifier of locus)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (चराचरेषु)
यावन्तःas many as
यावन्तः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; परिमाणवाचक/संबन्धसूचक (correlative)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
सचेतनाःsentient
सचेतनाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसचेतन (प्रातिपदिक) = स + चेतन (समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (चेतनाः सन्ति ये)
तावन्तःso many (of them)
तावन्तः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; यावत्-तावत् समुच्चय (correlative)
स्नान्तिbathe
स्नान्ति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
मध्याह्नेat midday
मध्याह्ने:
अधिकरण (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्याह्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कालाधिकरण
मणिकर्णीin/at Maṇikarṇī (Maṇikarṇikā)
मणिकर्णी:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमणिकर्णी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (वैकल्पिकरूपेण प्रथमा एकवचनापि); स्थानवाचक (मणिकर्णिकायाम् इत्यर्थे)
जलेin water
जले:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
मलेin impurity/filth
मले:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Maṇikarṇī / Maṇikarṇikā

Type: ghat

Listener: Brāhmaṇas/seekers

Scene: A panoramic vision: innumerable beings—humans, devas, sages, animals, birds, subtle luminous forms—converge at midday to bathe in Maṇikarṇikā’s spotless waters; the river shines like liquid crystal under the zenith sun.

M
Māṇikarṇī/Māṇikarṇikā
K
Kāśī (Vārāṇasī)
A
All beings (carācara)

FAQs

A supreme tīrtha is portrayed as cosmically inclusive—its purity draws all conscious life toward purification.

Māṇikarṇikā (also called Maṇikarṇī) in Kāśī.

Midday bathing (snāna) in the pure waters of Māṇikarṇikā.