Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37

काश्यां माघः प्रयागे यैर्न स्नातो मकरार्कगः । अरुणोदयमासाद्य तेषां निःश्रेयसं कुतः

kāśyāṃ māghaḥ prayāge yairna snāto makarārkagaḥ | aruṇodayamāsādya teṣāṃ niḥśreyasaṃ kutaḥ

Wie sollte die höchste Seligkeit denen zuteilwerden, die im Monat Māgha, wenn die Sonne im Makara steht, das heilige Morgenbad in Prayāga nicht genommen haben, obwohl die Stunde des Sonnenaufgangs gekommen ist?

काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
माघःthe month Māgha
माघः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मासवाचकः
प्रयागेin Prayāga
प्रयागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
यैःby whom (those who)
यैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-सम्बन्धे), बहुवचन; सम्बन्धे ‘by whom/for whom’
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
स्नातःhas bathed
स्नातः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘स्नातः’ = ‘has bathed’
मकरार्कगःwhen the sun is in Capricorn (Makara)
मकरार्कगः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमकर + अर्क + ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मकरस्य अर्कः = मकरार्कः; तत्र गः)
अरुणोदयम्dawn
अरुणोदयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअरुण + उदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अरुणस्य उदयः)
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ-√सद् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (ल्यप्), पूर्वकालिक क्रियाविशेषण; ‘having reached/after attaining’
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
निःश्रेयसम्final good/liberation
निःश्रेयसम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिःश्रेयस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कुतःhow/whence
कुतः:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक (interrogative adverb: ‘whence/how’)

Skanda

Tirtha: Prayāga (Māgha-aruṇodaya snāna)

Type: sangam

Listener: Audience seeking niḥśreyasa; pilgrims comparing Kāśī and Prayāga observances

Scene: Pre-dawn at Prayāga: pale horizon, pilgrims descending ghat steps with water pots; the sun just about to rise; a didactic tone suggests missed opportunity for those who do not bathe.

K
Kāśī
P
Prayāga
M
Māgha
M
Makara (Capricorn)
A
Aruṇodaya (dawn)

FAQs

Timely observance matters: Māgha-dawn bathing at Prayāga is upheld as a powerful discipline leading toward the highest good.

Prayāga, especially for the Māgha season dawn-bath (aruṇodaya snāna).

Bathing at Prayāga at dawn during Māgha when the Sun is in Makara (Makara-saṅkrānti season).