Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 210

नारायणस्वरूपेण गणाश्चक्रगदोद्यताः । कुर्वंति रक्षां क्षेत्रस्य परितो नियुतानि षट्

nārāyaṇasvarūpeṇa gaṇāścakragadodyatāḥ | kurvaṃti rakṣāṃ kṣetrasya parito niyutāni ṣaṭ

In der Gestalt Nārāyaṇas schützen die Gaṇas—mit Diskus und Keule bewaffnet—das heilige Gebiet ringsum; ihrer Zahl sind sechs Niyutas.

नारायणस्वरूपेणin the form of Nārāyaṇa
नारायणस्वरूपेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनारायण-स्वरूप (प्रातिपदिक; नारायण + स्वरूप)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (नारायणस्य स्वरूपम्)
गणाःthe attendants/hosts
गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
चक्रगदोद्यताःwith discus and mace raised
चक्रगदोद्यताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचक्र-गदा-उद्यत (प्रातिपदिक; चक्र + गदा + उद्यत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—द्वितीया/उपपद-तत्पुरुषः (चक्रं गदां च उद्यताः = holding raised discus and mace)
कुर्वन्तिthey do/perform
कुर्वन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
रक्षाम्protection
रक्षाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
क्षेत्रस्यof the sacred field (kṣetra)
क्षेत्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
परितःaround
परितः:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/अव्ययीभावार्थे अव्ययम् (adverb: ‘around’)
नियुतानिin tens of thousands
नियुतानि:
Visheshaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनियुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्याविशेषणार्थे (as numeral-adjective: ‘ten-thousands’)
षट्six
षट्:
Visheshaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; प्रथमा (1st), बहुवचनार्थे अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable-like numeral)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda teaching Agastya)

Tirtha: Avimukta/Kāśī kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A luminous ring around Kāśī: six vast hosts of gaṇas, each assuming Nārāyaṇa-like form with cakra and gadā raised, stationed at the cardinal and intercardinal directions, forming a protective mandala around the kṣetra.

N
Nārāyaṇa
G
Gaṇas
K
Kāśī-kṣetra (implied)
C
Cakra
G
Gadā

FAQs

The holiness of Kāśī is reinforced by the idea of cosmic guardianship—divine forces actively protect the kṣetra.

Not a single tīrtha, but the entire Kāśī-kṣetra, described as being guarded on all sides.

None explicitly; the verse is descriptive, emphasizing protection of the sacred field.