Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 74

केशवादित्यमाराध्य वाराणस्यां नरोत्तमः । परमं ज्ञानमाप्नोति येन निर्वाणभाग्भवेत्

keśavādityamārādhya vārāṇasyāṃ narottamaḥ | paramaṃ jñānamāpnoti yena nirvāṇabhāgbhavet

Wer Keśavāditya in Vārāṇasī verehrt, erlangt als der Beste der Menschen das höchste Wissen, durch das er Anteil am Nirvāṇa, der endgültigen Befreiung, gewinnt.

केशवादित्यम्Keśavāditya
केशवादित्यम्:
Karma (Object of gerund/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव + आदित्य (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
आराध्यhaving worshipped
आराध्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + राध् (धातु; राध्—सिद्धौ/आराधने)
Formकृदन्त; ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): “having worshipped/propitiated”
वाराणस्याम्in Vārāṇasī
वाराणस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
उत्तमःexcellent/best
उत्तमः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; नरः इति विशेषण
परमम्supreme
परमम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; ज्ञानम् इति विशेषण
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
आप्नोतिattains
आप्नोति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु; आप्—प्राप्तौ)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन; साधनवाचक
निर्वाणभाग्a sharer in nirvāṇa
निर्वाणभाग्:
Karta (Predicate complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्वाण + भाग् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (निर्वाणस्य भाग् = partaker of nirvāṇa)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु; भू—सत्तायाम्)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa norm)

Tirtha: Keśavāditya (Vārāṇasī)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A contemplative devotee worships Keśavāditya; rays of light transform into scriptural wisdom motifs (lotus, palm-leaf manuscripts), symbolizing paramajñāna and release.

K
Keśavāditya
V
Vārāṇasī (Kāśī)
N
Nirvāṇa

FAQs

Sacred-site worship in Kāśī is linked to liberating knowledge, presenting devotion as a doorway to nirvāṇa.

Keśavāditya in Vārāṇasī (Kāśī).

Ārādhana—focused propitiatory worship of Keśavāditya in Vārāṇasī.