Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 8›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

Devanagari script

लोपामुद्रोवाच । जीवितेश कथामेतां पुण्यां पुण्यपुरीश्रिताम् । न तृप्तिमधिगच्छामि श्रुत्वा त्वच्छ्रीमुखेरिताम्

Transliteration

lopāmudrovāca | jīviteśa kathāmetāṃ puṇyāṃ puṇyapurīśritām | na tṛptimadhigacchāmi śrutvā tvacchrīmukheritām

Translation

Lopāmudrā sprach: O Herr meines Lebens, nachdem ich aus deinem gesegneten Mund diese heilige Erzählung vernommen habe, die in der heiligen Stadt verankert ist, finde ich dennoch keine Sättigung.

Word by Word
लोपामुद्राLopāmudrā
लोपामुद्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोपामुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
जीवितेशO lord of my life
जीवितेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजीवित-ईश (प्रातिपदिक; षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बोधनार्थे)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रयोग (Vocative sense; form like प्रथमा-एकवचन)
कथाम्story
कथाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
एताम्this
एताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier)
पुण्याम्holy, meritorious
पुण्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
पुण्यपुरीश्रिताम्residing in the holy city
पुण्यपुरीश्रिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य-पुरी-श्रित (कृदन्त; श्रि/श्रय् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) विशेषण
नnot
न:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
तृप्तिम्satisfaction
तृप्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अधिगच्छामिI attain
अधिगच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि-गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/absolutive)
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
श्रीमुखfrom the auspicious mouth
श्रीमुख:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootश्री-मुख (प्रातिपदिक; कर्मधारय)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (in compound with following)
ईरिताम्uttered, spoken
ईरिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईर्/ईरय् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
Speaker

Lopāmudrā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Puṇyapurī/Avimukta implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Agastya

Visual Art Cues

Scene: Inside a hermitage, Lopāmudrā sits attentively before Agastya, eyes bright with devotion; the atmosphere is intimate and contemplative, with palm-leaf manuscripts and a faint vision of Kāśī’s ghāṭas suggested in the background.

Characters & Entities
L
Lopāmudrā
A
Agastya (implied addressee: jīviteśa)
P
Puṇya-purī (holy city; Kāśī context)

FAQs

Śravaṇa of sacred-place narratives kindles ever-increasing devotion—true spiritual taste does not quickly reach satiety.

The ‘puṇya-purī’ in this Kāśīkhaṇḍa context points to Kāśī (Vārāṇasī).

The implied practice is śravaṇa (devotional listening) to mahātmya-kathā; no formal rite is specified.

←Previous Verse
Next Verse→