Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 31

दानं तीर्थं दमस्तीर्थं संतोषस्तीर्थमुच्यते । ब्रह्मचर्यं परं तीर्थं तीर्थं च प्रियवादिता

dānaṃ tīrthaṃ damastīrthaṃ saṃtoṣastīrthamucyate | brahmacaryaṃ paraṃ tīrthaṃ tīrthaṃ ca priyavāditā

Gabe (Dāna) ist ein Tīrtha; Selbstzucht ist ein Tīrtha; Zufriedenheit wird ein Tīrtha genannt. Brahmacarya ist das höchste Tīrtha – und ebenso sanfte, wohlgefällige Rede.

दानम्giving, charity
दानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विधेय
तीर्थम्a tīrtha
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विधेय
दमःself-control
दमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेय
तीर्थम्a tīrtha
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विधेय
संतोषःcontentment
संतोषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंतोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेय
तीर्थम्a tīrtha
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विधेय
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; ‘is said/called’
ब्रह्मचर्यम्celibacy, brahmacarya
ब्रह्मचर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्म (प्रातिपदिक) + चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः चर्यम्)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (qualifying तीर्थम्)
तीर्थम्a tīrtha
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विधेय
तीर्थम्a tīrtha
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विधेय
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
प्रियवादिताpleasant speech, speaking kindly
प्रियवादिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक) + वादिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः (प्रियं वदति इति/प्रियं वचनं यस्या सा) ‘pleasant speech’ as abstract noun

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra (virtue-tīrtha teaching)

Type: kshetra

Scene: At a Kāśī ghāṭa, a householder-pilgrim offers alms to a mendicant; beside them stand allegorical figures—Santoṣa with a full pot, Dama with a goad, Brahmacarya as a radiant ascetic, Priya-vāṇī as a veena-tongued muse—showing virtues as tīrthas.

K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Virtues like generosity, discipline, contentment, brahmacarya, and kind speech function as the real purifiers—equal to famed pilgrimage waters.

The instruction belongs to Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī context, but it redirects the pilgrim to carry tīrtha within through conduct.

Practice dāna (charity) and brahmacarya; cultivate dama (restraint), saṃtoṣa (contentment), and priyavāditā (kind speech).