Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 32

श्रीकालराजं च ततः प्रणम्य विज्ञापयामास मुनीशवर्यः । आपृच्छनायाहमिहागतोस्मि श्रीकाशिपुर्यास्तु यतः प्रभुस्त्वम्

śrīkālarājaṃ ca tataḥ praṇamya vijñāpayāmāsa munīśavaryaḥ | āpṛcchanāyāhamihāgatosmi śrīkāśipuryāstu yataḥ prabhustvam

Dann verneigte sich der erhabenste der Weisen vor dem ehrwürdigen Kālarāja und trug vor: „Ich bin hierher gekommen, um Abschied zu nehmen; denn du bist wahrlich der Herr und Hüter der heiligen Stadt Kāśī.“

श्रीकालराजम्Śrī Kālarāja (Lord of Time)
श्रीकालराजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + कालराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् कालराजः)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
ततःthen, thereafter
ततः:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरवाचक (then/thereafter)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriyā (अनुबन्ध/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√नम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having bowed’
विज्ञापयामासhe informed, he submitted
विज्ञापयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि√ज्ञप् (धातु) (causative √ज्ञप्)
Formलिट् (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; causative sense ‘caused to be informed/announced’
मुनीशवर्यःthe best of sages
मुनीशवर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनीश (प्रातिपदिक) + वर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीशानां वर्यः)
आपृच्छनायfor taking leave, to ask permission
आपृच्छनाय:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootआ√पृच्छ् (धातु)
Formतुमुन्/अर्थे चतुर्थी: ‘āpṛcchanāya’ = infinitive-purpose in dative; ‘for taking leave/asking permission’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
इहhere
इह:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
आगतःcome
आगतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘having come’
अस्मिI am
अस्मि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present); परस्मैपद; उत्तमपुरुष; एकवचन
श्रीकाशिपुर्याःof Śrī Kāśī-city
श्रीकाशिपुर्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + काशीपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमत् काशीपुरी)
तुindeed, however
तु:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
यतःsince, because
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक अव्यय (since/because)
प्रभुःlord, master
प्रभुः:
Karta/Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन

A sage (munīśa-varyaḥ) addressing Kālarāja/Kālabhairava (within Skanda’s narration)

Tirtha: Kāśī (Vārāṇasī) – Kālarāja/Kṣetrapāla

Type: kshetra

Listener: Audience of the Kāśīkhaṇḍa discourse

Scene: A foremost sage bows to Kālarāja, hands folded, speaking a formal request to take leave; Kālarāja appears as a protective, authoritative figure at the threshold of Kāśī—suggesting a city-gate or shrine entrance.

K
Kālarāja
K
Kāśī
K
Kāśīpurī

FAQs

Approach the kṣetrapāla with humility; honoring the guardian of the sacred place is part of dharmic conduct.

Śrī Kāśīpurī (Vārāṇasī), under the lordship/guardianship of Kālarāja (Kālabhairava).

A devotional protocol is implied: bowing (praṇāma) and formally asking leave (āpṛcchā) from the kṣetrapāla.