Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27

प्रतिष्ठाप्य महालिंगं गभस्तीश्वर संज्ञितम् । गौरीं च मंगला नाम्नीं भक्तमंगलदां सदा

pratiṣṭhāpya mahāliṃgaṃ gabhastīśvara saṃjñitam | gaurīṃ ca maṃgalā nāmnīṃ bhaktamaṃgaladāṃ sadā

«Nachdem er einen großen Liṅga, genannt Gabhastīśvara, errichtet hatte, und auch Gaurī mit dem Namen Maṅgalā, die den Verehrern stets Heil und Glück verheißt…»

प्रतिष्ठाप्यhaving स्थापित/established
प्रतिष्ठाप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्रति-स्था (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्यय (absolutive/gerund): having established
महा-लिङ्गम्the great liṅga
महा-लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारय (great + liṅga)
गभस्तीश्वरGabhastīśvara (Lord of rays)
गभस्तीश्वर:
Samjna (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootगभस्ति (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-समर्थ (as name-stem); समास: षष्ठी-तत्पुरुष (lord of rays)
संज्ञितम्named, called
संज्ञितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त) → संज्ञित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; 'महालिङ्गम्' इत्यस्य विशेषण
गौरीम्Gaurī
गौरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
मङ्गलाम्Maṅgalā (Auspicious one)
मङ्गलाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootमङ्गला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; 'गौरीम्' इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन
नाम्नीम्by the name (called)
नाम्नीम्:
Karma (Object/Complement/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; 'नाम्नी' रूपं (name/appellation)
भक्त-मङ्गल-दाम्giver of auspiciousness to devotees
भक्त-मङ्गल-दाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्त (प्रातिपदिक) + मङ्गल (प्रातिपदिक) + दा (धातु) + णिनि/अच् (कृदन्त) → द (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (भक्तानां मङ्गलं ददाति इति)
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formनित्यत्ववाचक-अव्यय (adverb: always)

Skanda

Tirtha: Gabhastīśvara (Liṅga) and Maṅgalā Gaurī at Pañcanada

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: Surya, after tapas, installs a towering black stone liṅga labeled ‘Gabhastīśvara’; beside it stands Maṅgalā Gaurī, benevolent and radiant, granting boons to devotees at the river confluence.

G
Gabhastīśvara Liṅga
G
Gaurī
M
Maṅgalā
Ś
Śiva

FAQs

Sacred sites are consecrated through pratiṣṭhā; Śiva and Śakti are honored together as sources of auspiciousness for devotees.

The locale associated with the Gabhastīśvara Liṅga and Gaurī as Maṅgalā (within the Mayūkha-Āditya narrative).

Liṅga-pratiṣṭhā (installation/consecration) is referenced, along with honoring Gaurī (Devī worship).