Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 82
Devanagari script
निन्ये न केवलं त्रेतां जाठराग्निमपि प्रभुः । वज्रिणो वचसा वह्निर्निजशक्तिसमन्वितम्
Transliteration
ninye na kevalaṃ tretāṃ jāṭharāgnimapi prabhuḥ | vajriṇo vacasā vahnirnijaśaktisamanvitam
Translation
Auf das Wort des Vajra-Trägers (Indra) nahm der mächtige Vahni nicht nur das Feuer der Tretā fort, sondern auch das Verdauungsfeuer, samt seiner innewohnenden Kraft.
Word by Word
निन्येled; carried away
निन्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
केवलम्only; merely
केवलम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयोगः; क्रियाविशेषणम् (adverbial: 'only/merely')
त्रेताम्Tretā (age/period)
त्रेताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
जाठर-अग्निम्the gastric fire (digestive fire)
जाठर-अग्निम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजाठर (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; कर्मधारयः (जाठरः अग्निः)
अपिalso; even
अपि:
Sambandha (Additive/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (also/even)
प्रभुःthe Lord; the master
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
वज्रिणःof Vajrin (Indra)
वज्रिणः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
वचसाby the word/command
वचसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
वह्निःAgni
वह्निः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
निज-शक्ति-समन्वितम्endowed with his own power
निज-शक्ति-समन्वितम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त, √अन्वि)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); तत्पुरुष-समासः (तृतीया-तत्पुरुषः: निजया शक्त्या समन्वितम्); विशेषणम् (जाठराग्निम्/अग्निम्)
Speaker
Skanda (narrating)
Visual Art Cues
Scene: At Indra’s word, Agni carries away not only the visible fire of the age/rite (tretā) but also the subtle digestive fire, depicted as a luminous ember drawn from within beings, returning to Agni’s own power.
Characters & Entities
I
Indra (Vajrin)V
Vahni (Agni)J
JāṭharāgniFAQs
Life-sustaining forces like fire and digestion are ultimately governed by higher cosmic authority.
No specific site is mentioned in this verse.
None.