Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 93

समाधिना लभेन्मोक्षं त्यक्त्वा धर्मं शुभाशुभम् । आसनेन वपुर्दार्ढ्यं षडंगमिति कीर्तितम्

samādhinā labhenmokṣaṃ tyaktvā dharmaṃ śubhāśubham | āsanena vapurdārḍhyaṃ ṣaḍaṃgamiti kīrtitam

Durch samādhi erlangt man Befreiung (mokṣa), indem man Verdienst und Schuld hinter sich lässt. Durch āsana gewinnt der Leib Festigkeit — so wird die sechsfach gegliederte Übung verkündet.

samādhināby samādhi
samādhinā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsamādhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
labhetshould obtain
labhet:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootlabh (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्
mokṣamliberation
mokṣam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmokṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
tyaktvāhaving abandoned
tyaktvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Roottyaj (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) अव्यय; पूर्वक्रिया
dharmamdharma, duty
dharmam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
śubha-aśubhamgood and bad (both)
śubha-aśubham:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक) + aśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; द्वन्द्वः (इतर-योग) ‘शुभं च अशुभं च’; dharmam इत्यस्य विशेषणम्
āsanenaby posture (āsana)
āsanena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
vapuḥ-dārḍhyamfirmness/strength of the body
vapuḥ-dārḍhyam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvapus (प्रातिपदिक) + dārḍhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—वपुषः दार्ढ्यम्
ṣaḍ-aṅgamsixfold limb/ six parts
ṣaḍ-aṅgam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootṣaṭ (संख्या-प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; द्विगु-समासः—षड् अङ्गानि यस्य तत्/षडङ्गम्
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative/निर्देशक)
kīrtitamis declared/has been stated
kīrtitam:
Kriyā (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootkīrt (धातु)
Formकृदन्त—क्त (Past Passive Participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘(एतत्) कीर्तितम्’

Skanda

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A yogin in unwavering āsana, body firm like a mountain, mind absorbed; above, symbolic scales of puṇya/pāpa dissolve into light; Kāśī’s Viśveśvara linga appears as the axis of stillness.

K
Kāśī
S
Samādhi
M
Mokṣa
Ā
Āsana
Ṣaḍaṅga Yoga

FAQs

Liberation is linked to samādhi, portrayed as a state beyond karmic dualities; bodily steadiness supports the path.

Kāśī is the overarching sacred milieu; this verse emphasizes sādhanā rather than naming a specific ghāṭa or tīrtha.

Āsana is prescribed for bodily firmness as part of a sixfold yogic discipline culminating in samādhi.