Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 31

क्लीबं वा दुरवस्थंवा व्याधितं वृद्धमेव वा । सुस्थितं दुःस्थितं वापि पतिमेकं न लंघयेत

klībaṃ vā duravasthaṃvā vyādhitaṃ vṛddhameva vā | susthitaṃ duḥsthitaṃ vāpi patimekaṃ na laṃghayeta

Ob der Gatte kraftlos ist oder in Not, krank oder schon alt; ob er in guter Lage ist oder bedrängt—sie soll ihren einen Gatten weder verlassen noch ihm untreu werden.

क्लीबम्impotent/effeminate
क्लीबम्:
Karma (object qualifier)
TypeAdjective
Rootक्लीब (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (पतिम् इति)
वाor
वा:
Sambandha (coordination)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प-समुच्चय (disjunctive particle): ‘or’
दुरवस्थम्in a bad condition
दुरवस्थम्:
Karma (object qualifier)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग) + अवस्था (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; उपसर्गपूर्वक-समासवत् (दुर्+अवस्था)
वाor
वा:
Sambandha (coordination)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प-निपात
व्याधितम्diseased/afflicted
व्याधितम्:
Karma (object qualifier)
TypeAdjective
Rootव्याधित (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); √व्यध्/व्याध् (धातु) ‘to afflict’
वृद्धम्old/aged
वृद्धम्:
Karma (object qualifier)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) √वृध्
एवindeed/even
एव:
Sambandha (emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
वाor
वा:
Sambandha (coordination)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प-निपात
सुस्थितम्well-situated/healthy
सुस्थितम्:
Karma (object qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग) + स्थित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) √स्था; विशेषण
दुःस्थितम्ill-situated/unwell
दुःस्थितम्:
Karma (object qualifier)
TypeAdjective
Rootदुः (उपसर्ग) + स्थित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) √स्था; विशेषण
वाor
वा:
Sambandha (coordination)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प-निपात
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (addition)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-निपात (also/even)
पतिम्husband
पतिम्:
Karma (object)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन
एकम्one (alone)
एकम्:
Karma (object qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (पतिम्)
not
:
Pratiṣedha (negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
लङ्घयेत्should not transgress
लङ्घयेत्:
Kriya (action)
TypeVerb
Rootलङ्घ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Skanda

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A wife tending an aged or ill husband—offering water, supporting him to sit—while the sacred city ambience (lamps, distant ghats) suggests that caregiving itself is a pilgrimage act.

K
Kāśī
P
Pativratā-dharma

FAQs

It teaches unwavering commitment and compassion as dharma, independent of changing fortunes.

The verse is part of Kāśī Khaṇḍa’s sanctified instruction; it does not name a specific tīrtha.

No ritual is stated; it prescribes steadfast ethical observance (vrata-like loyalty).