Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43

विश्वं भर्तुं समर्थोऽसि भरणाद्भैरवः स्मृतः । त्वत्तो भेष्यति कालोपि ततस्त्वं कालभैरवः

viśvaṃ bhartuṃ samartho'si bharaṇādbhairavaḥ smṛtaḥ | tvatto bheṣyati kālopi tatastvaṃ kālabhairavaḥ

„Du vermagst das Universum zu tragen; wegen des Tragens (bharaṇa) gedenkt man deiner als ‚Bhairava‘. Selbst die Zeit fürchtet dich; darum bist du ‚Kālabhairava‘.“

विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भर्तुम्to sustain/bear
भर्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (infinitive), अव्ययभाव
समर्थःcapable
समर्थः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (त्वम्/भवान्)
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन
भरणात्from (the act of) sustaining
भरणात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
भैरवःBhairava
भैरवः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootभैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्मृतःis called/known
स्मृतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is called/remembered’
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष सर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
भेष्यतिwill fear
भेष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभी (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन
कालःTime
कालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
ततःtherefore
ततः:
Sambandha (Logical link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (consecutive adverb)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कालभैरवःKālabhairava
कालभैरवः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + भैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (कालः भैरवः)

Skanda (narrating Brahmā’s speech; deduced: Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Kālabhairava stands as cosmic guardian: one hand in protective gesture, others bearing weapons; behind him the universe appears upheld—stars, worlds—while a personified Kāla recoils in fear, emphasizing ‘kālo’pi bhīyate’.

K
Kālabhairava
K
Kāla (Time)
U
Universe (Viśva)

FAQs

The divine guardian principle surpasses time and sustains cosmic order; surrender to dharma overcomes fear.

Kāśī, through the exaltation of Kālabhairava as its supreme kṣetrapāla.

No explicit rite; the verse provides name-derivation and theological status of Kālabhairava.