Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37

आवयोरंतरं कोसौ बिभृयात्पुरुषाकृतिम् । विधिः संभावयेद्यावत्तावत्स हि विलोकितः

āvayoraṃtaraṃ kosau bibhṛyātpuruṣākṛtim | vidhiḥ saṃbhāvayedyāvattāvatsa hi vilokitaḥ

„Wer könnte im Raum zwischen uns beiden eine Menschengestalt annehmen?“—solange Brahmā (Vidhī) so erwog, so lange starrte er auf jenes Wunder.

आवयोःof us two
आवयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), द्विवचनम्
अन्तरम्the interval/space
अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; अत्र कर्मरूपेण
कःwho?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
असौthat one (he)
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
बिभृयात्could bear/assume
बिभृयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्
पुरुषाकृतिम्a human form
पुरुषाकृतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक) + आकृति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः, स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्
विधिःBrahmā (the Ordainer)
विधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
संभावयेत्would consider/ponder
संभावयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + भावय् (धातु, √भू causative)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; उपसर्गः सम्-
यावत्as long as
यावत्:
Adhikarana (काल-सीमा)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formअव्ययम् (correlative): 'as long as/so long'
तावत्so long
तावत्:
Adhikarana (काल-सीमा)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formअव्ययम् (correlative): 'so long/that long'
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्
हिindeed
हि:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्ययम् (particle/emphasis): 'indeed/for'
विलोकितःwas seen/observed
विलोकितः:
Kriya (परिणाम/वर्णन)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), पुंलिङ्गम्, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम्; उपसर्गः वि-

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa typically Skanda → Agastya)

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/seekers

Scene: Brahmā, poised between authority and bewilderment, stares upward into the radiant interspace, lips parted as if questioning; the central light holds a faint anthropomorphic outline.

B
Brahmā (Vidhī)
P
Puruṣākṛti (person-form)

FAQs

The finite intellect is stunned before the Infinite; divine manifestation exceeds ordinary categories.

The episode belongs to Kāśī-māhātmya, reinforcing Kāśī as the sphere of Śiva’s direct sovereignty.

None; the verse is contemplative and narrative.