Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 80

ब्रह्मणो दिवसाष्टांशेषपदमैंद्रं विनश्यति । सलोकपाल सार्कं च सचंद्रग्रहतारकम्

brahmaṇo divasāṣṭāṃśeṣapadamaiṃdraṃ vinaśyati | salokapāla sārkaṃ ca sacaṃdragrahatārakam

Wenn nur noch ein Achtel von Brahmās Tag verbleibt, vergeht Indras Rang—zusammen mit den Weltenhütern, der Sonne und sogar Mond, Planeten und Sternen.

ब्रह्मणःof Brahmā / of Brahman
ब्रह्मणः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
दिवसday
दिवस:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)
अष्टांशeighth part
अष्टांश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठीतत्पुरुष (अष्टानाम् अंशः) समासपूर्वपद
शेषremaining
शेष:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद
पदम्state/position/realm
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; समासपूर्वपद
ऐन्द्रम्Indra’s, belonging to Indra
ऐन्द्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootऐन्द्र (प्रातिपदिक; इन्द्र-सम्बन्धिन्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (पदम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
विनश्यतिperishes/is destroyed
विनश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु) + वि (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
together with
:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् समासपूर्वपद (सह/सहितार्थे ‘स-’), समासाङ्ग
लोकपालworld-guardian
लोकपाल:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठीतत्पुरुष (लोकानां पालः)
together with
:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (समासपूर्वपद; सहितार्थे)
Formअव्ययवत् समासपूर्वपद (सह/सहितार्थे ‘स-’), समासाङ्ग
अर्कम्the Sun
अर्कम्:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
together with
:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (समासपूर्वपद; सहितार्थे)
Formअव्ययवत् समासपूर्वपद (सह/सहितार्थे ‘स-’), समासाङ्ग
चन्द्रthe Moon
चन्द्र:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
ग्रहplanets
ग्रह:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
तारकम्stars (with moon and planets)
तारकम्:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्वसमास (चन्द्र-ग्रह-तारकाणि) समाहारद्वन्द्व (collective)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A vast pralaya tableau: Indra’s jeweled court fading; lokapālas’ emblems dimming; the sun and moon eclipsed; planets and stars dissolving into a dark, time-swept void, while an unseen axis of Śiva’s permanence is hinted beyond the collapse.

B
Brahmā
I
Indra
L
Lokapālas
S
Sūrya
C
Candra
G
Grahāḥ
T
Tārāḥ

FAQs

Even the highest cosmic realms and powers are impermanent; therefore one should seek the unperishing good (śreyas) associated with liberating dharma.

Kāśī is the implied contrast in this adhyāya: while cosmic stations perish, Kāśī’s liberating promise is presented as enduring.

None; the verse provides cosmological reasoning to support the pursuit of liberation rather than heavenly rank.